Dünyada kıyısı olmayan deniz hızla değişiyor
Kuzey Atlantik’te bulunan ve sınırları karalarla değil okyanus akıntılarıyla çizilen dünyanın tek kıyısız denizi Sargasso, son 40 yılın en kritik çevresel değişimini yaşıyor.
Frontiers in Marine Science dergisinde yayımlanan ve 1983 yılından bu yana yapılan aylık ölçümlere dayanan analiz, bölgedeki ekosistemin açık okyanustan daha hızlı değiştiğini kanıtladı. Veriler, denizin yüzey sıcaklığının yaklaşık 1 santigrat derece arttığını, asitlik oranının ise %30'dan fazla yükseldiğini ortaya koydu. Avrupa ve Amerika yılan balıklarının üreme alanı olan, kambur balinaların göç rotasında bulunan bu eşsiz su kütlesindeki oksijen seviyesinin %6 oranında azalması, deniz yaşamı için hayati risk oluşturmaya başladı.
AKINTILARIN HAPSETTİĞİ EKOSİSTEM TEHDİT ALTINDA
Yaklaşık 5,2 milyon kilometrekarelik bir alanı kaplayan Sargasso Denizi, adını yüzeyde yüzen kahverengi-altın rengi sargassum yosunlarından alıyor. Dibe tutunmadan su yüzeyinde sürüklenen bu devasa yosun kütleleri; deniz kaplumbağaları, nadir karidesler ve yengeç türleri için korunaklı bir habitat sağlıyor. Ancak artan su sıcaklığı ve plastik atık birikimi, bu yüzen ekosistemi parçalayarak bölgedeki biyolojik çeşitliliği doğrudan tehdit ediyor.
40 YILLIK VERİ SETİ KRİZİ BELGELEDİ
Dünyadaki açık okyanus karbon kimyası üzerine tutulan en uzun kesintisiz veri seti, 1980'lerde "istisnai" kabul edilen aşırı koşulların günümüzde "normal" hale geldiğini tescilledi. Isınan suların dikey karışımı azaltması sonucu, derinliklerdeki oksijen seviyesinin düştüğü ve besin maddelerinin yüzeye çıkışının engellendiği saptandı. Karbondioksit emilimindeki artışla birleşen bu durum, suyun kimyasal yapısını bozarak deniz canlılarının üreme döngülerini sekteye uğratıyor.
ULUSLARARASI KORUMA KRİZİ YAŞANIYOR
Sargasso Denizi'nin hiçbir devletin yargı yetkisi altında olmaması, koruma önlemlerinin uygulanmasını zorlaştırıyor. Bermuda desteğiyle kurulan Sargasso Denizi Komisyonu; gemi rotalarının değiştirilmesi, motor gürültüsünün azaltılması ve göç dönemlerinde balıkçılığın kısıtlanması gibi projeler üzerinde çalışıyor. Uzmanlar, Atlantik'in bu bölgesindeki hızlı değişimin tüm dünya okyanusları için bir erken uyarı sinyali taşıdığını bildirdi.