Dünyanın en büyük gölü sessizce yok oluyor
Dünyanın en büyük gölü olarak kabul edilen Hazar Denizi, giderek artan su kaybı nedeniyle küçülmeye devam ediyor. Avrupa ile Asya arasında uzanan gölün yüzey alanındaki daralma, kıyı şeridinin geri çekilmesine neden olurken bölgedeki yerleşimleri ve doğal yaşamı da tehdit ediyor.
Rusya, Kazakistan, Türkmenistan, İran ve Azerbaycan'a kıyısı bulunan Hazar Denizi'nde su seviyesinin düşmesi, özellikle sığ kuzey kıyılarında belirgin değişimlere yol açıyor. Araştırmalar, yükselen sıcaklıkların buharlaşmayı artırdığını ve gölü besleyen nehirlerdeki su miktarının da bu süreçte önemli rol oynadığını gösteriyor.
20 BİN KİLOMETREKAREDEN FAZLA ALAN KAYBETTİ
Hazar Denizi'nin son yıllarda 20 bin kilometrekareyi aşan yüzey alanı kaybettiğine ilişkin veriler, bölgedeki çevresel değişimin boyutunu ortaya koyuyor. Su seviyesindeki gerileme, özellikle Kazakistan ve Rusya kıyılarında geniş alanların açığa çıkmasına neden oluyor.
Gölü besleyen en önemli kaynak olan Volga Nehri'ndeki akış değişiklikleri de su dengesini etkiliyor. Bunun yanında artan hava sıcaklıkları, göl yüzeyinden gerçekleşen buharlaşmayı hızlandırıyor.
Kıyıların geri çekilmesi yalnızca doğal görünümü değiştirmiyor. Balıkçılık faaliyetleri, limanlar ve deniz taşımacılığı da sığlaşan sulardan etkileniyor. Bazı bölgelerde gemilerin kıyıya ulaşması zorlaşırken liman altyapısının değişen koşullara uyarlanması gerekiyor.
SU SEVİYESİ YAKLAŞIK 2 METRE DÜŞTÜ
Earth’s Future adlı bilimsel dergide yayımlanan araştırmaya göre Hazar Denizi, 1990'lı yılların ortalarından bu yana yaklaşık 23 bin 858 kilometrekarelik yüzey alanını kaybetti. Bu miktar, gölün toplam yüzeyinin yaklaşık yüzde 5,5'ine karşılık geliyor. Aynı dönemde su seviyesi de yaklaşık 2 metre geriledi.
Bilim insanları, su kaybının yalnızca iklim değişikliğiyle açıklanamayacağını belirtiyor. Nehirler üzerine kurulan barajlar, tarımsal sulama ve suyun farklı alanlara yönlendirilmesi de göle ulaşan su miktarını azaltıyor.
Öte yandan Hazar fokları, mersin balıkları ve göçmen kuşlar için önemli yaşam alanları olan kıyı bölgeleri giderek daralıyor. Uzmanlar, su seviyesindeki düşüşün devam etmesi durumunda ekosistemdeki kayıpların büyüyebileceği ve kıyı ülkelerinin ekonomik faaliyetlerinin daha ciddi şekilde etkilenebileceği konusunda uyarıyor.