Dünyanın en verimli tarım bölgelerinden biriydi: Toprak 9 metre çöktü
ABD'nin California eyaletindeki San Joaquin Vadisi'nde tarımsal sulama için onlarca yıldır yer altından büyük miktarda su çekilmesi, dikkat çekici bir sonucu beraberinde getirdi. Dünyanın en önemli tarım bölgelerinden biri olan vadide zemin, bazı noktalarda yıllar içinde yaklaşık 9 metre alçaldı.
Sebze, meyve ve kuruyemiş üretiminin yoğun olduğu bölgede özellikle kurak dönemlerde sulama ihtiyacını karşılamak için yer altı sularına başvuruluyor. Ancak akiferlerden sürekli su çekilmesi, yer altındaki tortu tabakalarının sıkışmasına ve geniş tarım arazilerinin yavaş yavaş aşağı doğru çökmesine neden oluyor.
TARLALARLA BİRLİKTE ZEMİN DE ALÇALDI
San Joaquin Vadisi, geniş tarım arazileri ve yoğun üretimiyle California'nın tarım açısından en önemli bölgeleri arasında bulunuyor. Yağışların azaldığı ve yüzey sularının yetersiz kaldığı dönemlerde çiftçilerin kuyulardan daha fazla su çekmesi, yer altı su seviyelerinin düşmesine yol açıyor.
Su azaldıkça yer altındaki kil ve silt gibi ince taneli katmanlar üzerlerindeki ağırlık nedeniyle sıkışıyor. Bunun sonucunda yüzey de aşağı doğru hareket ediyor. Bu nedenle bölgede yaşanan olay, aniden açılan 9 metrelik bir çukur değil; tarlalar, yollar ve diğer yapılarla birlikte geniş bir alanın yıllar içerisinde alçalması anlamına geliyor.
Sorunun boyutu yapılan ölçümlerle ortaya çıktı. San Joaquin Vadisi'nin binlerce kilometrekarelik bölümünde zemin çökmesi kaydedilirken, en fazla etkilenen noktalarda toplam alçalmanın yaklaşık 9 metreye kadar ulaştığı belirlendi.
YER ALTINDAKİ SU DEPOSU DA ZARAR GÖRÜYOR
Yoğun su kullanımının etkisi yalnızca yüzeyde görülmüyor. Yer altındaki katmanların sıkışması kalıcı hale geldiğinde, daha önce suyun depolandığı gözeneklerin bir bölümü de kapanabiliyor. Bu durum akiferlerin gelecekte tutabileceği su miktarının azalmasına neden olabiliyor.
Başka bir ifadeyle, tarım için yer altından aşırı miktarda su çekilmesi hem zeminin alçalmasına hem de bölgenin gelecekte kullanabileceği yer altı suyu kapasitesinin zarar görmesine yol açabiliyor.
Zemin seviyesindeki değişiklikler bölgedeki sulama altyapısını da etkiliyor. Araziyle birlikte su kanallarının bazı bölümleri de alçaldığı için kanalların eğimi değişebiliyor ve taşıyabilecekleri su miktarı azalabiliyor. Bu durum tarımsal üretimin suya bağımlı olduğu bölgede ayrıca önem taşıyor.
Kurak dönemlerde yüzeyden sağlanan su azaldıkça çiftçilerin yeniden kuyulara yönelmesi ise sorunun devam etmesine neden olabiliyor. Bu nedenle San Joaquin Vadisi'ndeki zemin çökmesi, tarımsal sulama ile yer altı su kaynaklarının uzun vadeli kullanımı arasındaki dengenin önemini gösteren en dikkat çekici örneklerden biri olarak öne çıkıyor.