Dünyanın en yaşlı yaşayan ağacı: 4 bin yaşında
Yunanistan'ın Girit adasındaki Ano Vouves köyünde bulunan ve dünyanın en yaşlı zeytin ağacı olarak kabul edilen kadim ağaç, binlerce yıla meydan okuyarak üretim yapmaya devam ediyor. Koruma altındaki doğal anıt, her yıl yaklaşık 20 bin ziyaretçiyi bölgeye çekiyor.
Yerel "tsounati" türüne ait olan ve yabani bir zeytin ağacı üzerine aşılanan bu doğa harikası, 12,5 metrelik gövde çevresi ve 4,6 metrelik çapıyla dikkat çekiyor. Devasa gövdesi karmaşık bir yapı sergilerken, ağacın en dikkat çekici özelliği binlerce yıldır devam eden biyolojik yenilenme süreci olarak öne çıkıyor.
KESİN YAŞI TESPİT EDİLEMİYOR
Vouves zeytin ağacının kesin yaşının belirlenmesi, merkezindeki öz odununun yüzyıllar önce çürümesi nedeniyle teknik olarak mümkün olmuyor. Ağaç, merkezdeki dokular çürüdükçe dış kısımdan yeni odun ekleyerek gövde yapısını sürekli değiştiriyor ve kendini yeniliyor. Ağaç halkası analizleri bitkinin en az 2 bin yaşında olduğunu kanıtlasa da, Girit Üniversitesi bünyesindeki bilim insanları ağacın yaklaşık 4 bin yaşında olduğunu tahmin ediyor. Mevcut bilimsel yöntemlerin zeytin ağaçlarında kesin yaş tespiti yapamamasına rağmen, yapı dünyanın en yaşlı örneği olarak literatürde yer alıyor.
TARİHİ YAPILARDAN DAHA ESKİ
Doğal anıt statüsündeki ağaç, Yunanistan'ın simgelerinden biri olan Parthenon tapınağından ve Büyük İskender ile Pisagor gibi tarihi şahsiyetlerden daha eski bir geçmişe sahip. Kuraklık, yangınlar ve insan müdahalesi gibi çevresel faktörlere karşı dayanıklılığını koruyan ağaç, günümüzde de hasat edilebilir düzeyde zeytin vermeyi sürdürüyor. Beyazımsı kırmızı tondaki gövdesi, bitkinin hayatta kalma kapasitesinin somut bir kanıtı olarak değerlendiriliyor.
Ano Vouves bölgesi, sadece bu zeytin ağacıyla değil, aynı zamanda tarımsal sürekliliği yansıtan diğer örneklerle de biliniyor. Bölgede zeytin ağacının yanı sıra, yaklaşık 400 yıldır varlığını sürdüren ve dünyanın en eski üzüm asmalarından biri olarak kabul edilen bir diğer bitki türü de koruma altında bulunuyor.