Dünyanın en yüksek rakımında yeni hayvan türü keşfedildi
Science dergisinde yayımlanan araştırma, And yaprak faresinin yaklaşık 7 bin metre yükseklikte yaşayabilen ilk memeli olduğunu doğruladı.
Bilim insanları, And Dağları'nda yaşayan And yaprak faresinin şimdiye kadar kaydedilen en yüksek rakımda yaşamını sürdüren memeli olduğunu . Science dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, türün Şili'deki Llullaillaco Yanardağı'nın yaklaşık 7 bin metre yüksekliğindeki zirvesinde yaşayabildiği doğrulandı.
Şili, Kanada ve ABD'den araştırmacıların ortak çalışmasıyla gerçekleştirilen proje, ABD Ulusal Bilim Vakfı ile National Geographic Society'nin desteğiyle yürütüldü.
ZORLU KOŞULLARDA HAYATTA KALIYOR
Araştırmacılar, bu yükseklikte sıcaklığın sık sık sıfırın altına düştüğünü ve oksijen seviyesinin deniz seviyesindekinin yarısından daha az olduğunu belirtti. Daha önce bu kadar zorlu koşulların herhangi bir memelinin uzun süre yaşayabileceği sınırların ötesinde olduğu düşünülüyordu. Ancak And yaprak faresi, güçlü fizyolojik yapısıyla bu görüşü değiştirdi.
VÜCUT ISISINI KORUMAYI BAŞARIYOR
Çalışmaya göre zirvede yaşayan fareler, daha düşük rakımlardaki akrabalarına kıyasla oksijeni daha verimli kullanabiliyor. Artan mitokondriyal aktivite ve sürekli ısı üretimi sayesinde, oksijenin son derece az olduğu ortamda bile vücut sıcaklıklarını koruyabiliyorlar. Bilim insanları, bu özelliklerin hayvanın aşırı soğuğa karşı dayanıklılığında önemli rol oynadığını ifade etti.
FARKLI BİR EVRİMSEL STRATEJİ GELİŞTİRDİ
Genetik incelemeler, And yaprak faresinin yüksek rakıma uyum sağlamak için birçok dağ hayvanında görülen hemoglobin değişiklikleri yerine farklı bir yol izlediğini gösterdi. Türün, uzun zincirli yağ asitlerini metabolize eden genlerdeki varyasyonlar sayesinde düşük oksijen koşullarında daha verimli enerji ve ısı üretebildiği belirlendi.
Araştırmada ayrıca, volkanik topraklarda yetişen toksik bitkiler ve likenlerle beslenebilmesini sağlayan detoksifikasyonla ilişkili genetik uyumların da bulunduğu tespit edildi.
İNSAN SAĞLIĞI İÇİN DE UMUT OLABİLİR
Araştırmanın yazarlarından biyolog Jay Storz, bu olağanüstü uyum mekanizmalarının oksijen yetersizliğiyle seyreden kalp ve solunum sistemi hastalıklarının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayabileceğini belirtti.
Bilim insanlarına göre And yaprak faresinin keşfi, memelilerin yaşam sınırlarına ilişkin mevcut bilgileri yeniden şekillendirirken, doğadaki canlıların zorlu çevre koşullarına uyum kapasitesine dair önemli ipuçları sunuyor.