Dünyanın en zor alınan vatandaşlığı: Orada doğsanız bile verilmiyor
Dünyanın en küçük yüz ölçümüne sahip devleti olan Vatikan, uluslararası hukukta benzeri bulunmayan bir vatandaşlık ve pasaport sistemi uyguluyor. Doğum veya soy bağı esasına dayanmayan bu sistem uyarınca, Vatikan vatandaşlığı kişilere yalnızca devlet adına yürütülen görev süresi boyunca geçici olarak tahsis ediliyor.
Vatikan Şehri Devleti, vatandaşlık hukukunda küresel ölçekteki geleneksel uygulamaların dışındaki kurallarıyla dikkat çekiyor. Ülke sınırları içerisinde doğmuş olmak veya anne-baba soyundan gelmek vatandaşlık hakkı kazanılması için hukuki bir zemin oluşturmuyor. Vatikan pasaportu, sadece Katolik Kilisesi ve Vatikan idari mekanizmasına aktif hizmet sunan belirli bir kitleye veriliyor.
GÖREV BİTİMİNDE VATANDAŞLIK OTOMATİK OLARAK İPTAL EDİLİYOR
Söz konusu özel statülü vatandaşlık hakkı; başta İsviçreli Muhafızlar olmak üzere, Vatikan bünyesinde çalışan yüksek düzey bürokratlar ve din adamları gibi resmi görevlilere teslim ediliyor. Ancak ilgili kişilerin devletteki veya kilisedeki görev süreleri sona erdiği an, Vatikan vatandaşlığı ile pasaportu yasal olarak iptal ediliyor.
ÖMÜR BOYU SÜRMEYEN TEK VATANDAŞLIK MODELİ
Görevlerinin tamamlanmasıyla Vatikan kimliğini kaybeden bireyler, yasal statü gereği otomatik olarak geldikleri eski ülkelerinin (İtalya, İsviçre veya diğer menşe ülkeler) vatandaşlığına geri dönüyor. Bu uygulama sebebiyle Vatikan, dünya genelinde "ömür boyu sürmeyen ve kalıcı hak tanımayan tek geçici vatandaşlık modeli" olarak literatürde yer alıyor.