Emeklilikte dengeleri değiştirecek rapor: Yaş artışı ve otomatik katılım masada
Gelişmiş ekonomilerde nüfusun yaşlanması ve küresel emeklilik sistemlerindeki finansman açıkları; emekli aylıklarında kesinti ve emeklilik yaşının yükseltilmesi seçeneklerini yeniden gündeme taşıdı. Marsh CFA Enstitüsü’nün 2026 Küresel Emeklilik Endeksi verilerine göre Türkiye, değerlendirmeye alınan 19 Avrupa ülkesi arasında genel sıralamada sonuncu oldu.
Artan yaşam süresi, düşen doğum oranları ve çalışan nüfusun emekli sayısına oranındaki gerileme, küresel ölçekte sosyal güvenlik sistemlerini finansal baskı altına alıyor.
Marsh CFA Enstitüsü tarafından hazırlanan ve dünya nüfusunun yüzde 66'sını kapsayan 55 emeklilik sistemini inceleyen 2026 Küresel Emeklilik Endeksi yayımlandı. Araştırma; sistemleri gelir yeterliliği, sürdürülebilirlik ve güvenilirlik kriterleri üzerinden değerlendirerek mevcut reform ihtiyacına işaret ediyor.
TÜRKİYE AVRUPA İNCELEMESİNDE SON SIRADA
Rapor kapsamında incelenen 19 Avrupa ülkesi arasında Türkiye, genel sıralamada son sırada yer buldu. Türkiye; emeklilik gelirlerinin yeterliliği, finansman yapısı ve sistemin sürdürülebilirliği başlıklarında değerlendirmeye dahil edilen Avrupa ülkeleri arasındaki en düşük puanları aldı.
Özellikle aktif çalışanların ödediği primlerle mevcut emekli maaşlarının finanse edildiği dağıtım esaslı (pay-as-you-go) modellerde demografik dengenin bozulması, uzun vadeli mali dengeleri zorlaştırıyor.
ZİRVEDE 85,8 PUANLA HOLLANDA VE İSKANDİNAV ÜLKELERİ VAR
Endeks sonuçlarına göre Hollanda, 100 üzerinden 85,8 puan alarak dördüncü kez ilk sırada yer aldı. Hollanda'nın konumunda devlet emekliliği, yaygın işyeri emeklilik planları ve yatırım fonlarının varlığı belirleyici oldu.
Hollanda'yı 84,1 puanla Danimarka ve 84 puanla İzlanda takip etti. İsveç, Finlandiya, Norveç, Singapur, İsrail ve Avustralya da yüksek puan alan diğer ülkeler arasında listelendi.
Buna karşın bazı ülkelerde dengesizlikler dikkat çekti:
İspanya: Gelir yeterliliğinde 83 puan alırken, sürdürülebilirlikte 33 puanda kaldı.
Fransa: Yeterlilikte 85 puan almasına rağmen, sürdürülebilirlik kriterinde 49,3 puan elde etti.
EMEKLİLİK YAŞININ YÜKSELTİLMESİ VE YENİ MODEL ÖNERİLERİ
Raporda, sosyal güvenlik sistemlerinin mali dengesini koruyabilmesi amacıyla emeklilik yaşının ortalama yaşam beklentisine endekslenmesi ve daha uzun süre çalışmanın teşvik edilmesi öneriliyor. Almanya Merkez Bankası Başkanı Joachim Nagel de 2031 yılı sonrasındaki dönem için emeklilik yaşının yaşam beklentisine bağlanmasının değerlendirilebileceğini ifade etti.
Sistem uzmanları; kamu emeklilik gelirlerinin otomatik katılım esaslı ek emeklilik planları, özel tasarruflar ve işveren katkılarıyla desteklenmesi gerektiğini vurguluyor. Gerekli yapısal reformların gecikmesi durumunda ise vergi oranlarının artırılması, çalışma sürelerinin uzatılması veya emekli aylıklarında kesintiye gidilmesi gibi önlemlerin gündeme gelebileceği belirtiliyor.