Enflasyon hayaleti geri döndü: Depolar %30'da, Avrupa %1,1 daha fakirleşecek

Orta Doğu'da ABD, İsrail ve İran üçgeninde tırmanan gerilim, sadece bölgesel bir güvenlik sorunu olmaktan çıkıp; Avrupa'dan Asya'ya kadar tüm dünyayı vuracak yeni bir enflasyon ve enerji krizini tetikledi. 

Katar'ın gazı kesmesi, Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklık ve Asya'nın paniği... 

ÇATIŞMANIN EKONOMİK FATURASI 

Bloomberg'in hesaplamalarına göre; eğer petrolün varil fiyatı 108 dolara ulaşırsa, bu durum Avrupa (Euro bölgesi) enflasyonunu doğrudan %1,1 oranında artıracak ve ekonomik büyümeyi (GSYİH) %0,6 oranında küçültecektir.

Avrupa Merkez Bankası Baş Ekonomisti Philip Lane, enerji fiyatlarındaki bu ani sıçramanın kısa vadede enflasyon baskısını kesin olarak artıracağını ve ekonomik aktiviteyi boğacağını belirterek tehlike çanlarını çaldı.

KATAR'DAKİ DURMA VE DOĞALGAZ (LNG) KABUSU

İran'ın İHA saldırısı sonrası KatarEnergy'nin LNG üretimini durdurmasıyla, Avrupa doğalgaz fiyatları (TTF) Salı günü megawatt saat başına 65 euro'yu aşarak 2023 başlarındaki kriz seviyelerine geri döndü.

Katar'ın Ras Laffan tesisi, dünyadaki tüm LNG üretiminin %20'sini (beşte birini) tek başına karşılıyor. Avrupa doğrudan Katar'a tam bağımlı olmasa da, küresel pazardaki bu devasa açık, dolaylı yoldan Avrupa'daki fiyatları da iki-üç katına çıkarma riski taşıyor. (Özellikle İtalya bu krizden en çok etkilenecek AB ülkesi konumunda).

DÜNYANIN ŞAHDAMARI: HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ

İran Devrim Muhafızları'nın Hürmüz Boğazı'nın kapalı olduğunu iddia etmesi (ABD yalanlasa bile) nakliye şirketlerini paniğe sevk etti ve petrol tankeri trafiği hafta sonu neredeyse durma noktasına geldi.

Dünya petrol tüketiminin %20'si ve küresel LNG ticaretinin %25'i bu dar boğazdan geçmek zorundadır. Goldman Sachs'a göre, boğazın sadece bir ay kapalı kalması Avrupa'daki doğalgaz fiyatlarını anında ikiye katlayabilir.

ASYA'DA PANİK 

Kıştan yeni çıkan AB'nin doğalgaz depoları şu an sadece %30 doluluk oranında (Almanya'da %20).

Katar gazından mahrum kalan Asya devleri (Tayvan, Çin, Hindistan) panik halinde alternatif arıyor. Hindistan'da şirketlerin gazı kesildi. Avrupa ve Asya'nın sınırlı gaz için rekabete girmesi "küresel bir fiyat savaşına" neden oluyor.

Amerikalı LNG ihracatçıları (Venture Global vb.) bu krizden faydalanıp hisselerini yükseltse de, ABD'nin mevcut ihracat kapasitesi %100 dolu çalışıyor. Uzmanlara göre Amerika'nın manevra alanı sadece %5; bu da Katar'ın yokluğunu doldurmak için okyanusta sadece bir damla.

PETROL TESİSLERİ HEDEFTE

Sadece doğalgaz değil, petrol de tehdit altında. Suudi Arabistan'daki Ras Tanura rafinerisi İHA saldırısı nedeniyle durduruldu. Analistler, İran'ın bölgedeki diğer enerji altyapılarını vurması halinde petrol fiyatlarının 120-150 dolar bandına fırlayabileceği konusunda uyarıyor.

Dünya, Ukrayna savaşının yarattığı enerji krizini henüz atlatmışken, Orta Doğu merkezli çok daha karmaşık ve küresel tedarik zincirlerini (Katar, Hürmüz Boğazı) doğrudan kilitleyen yeni bir fırtınanın içine çekiliyor.