Fatura tüketiciye çıktı: Merkez indiriyor, bankalar faizi yükseltiyor

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) faiz indirim süreci bankacılık sisteminde beklenen rahatlamayı henüz sağlayamadı. Politika faizi düşerken özellikle ihtiyaç kredilerinde görülen yükseliş, para politikasının piyasaya aktarımında ciddi bir kopukluk yaşandığını gösteriyor. Türkiye Gazetesi’nin aktardığı verilere göre, bu tablo en çok tüketiciyi zorluyor.

İHTİYAÇ KREDİSİ 4 AYIN ZİRVESİNDE

2026 yılına hızlı bir yükselişle başlayan ihtiyaç kredisi faizleri yüzde 63,53 seviyesine çıkarak son dört ayın en yüksek düzeyine ulaştı. Vergi ve ek masraflar eklendiğinde tüketicinin karşılaştığı toplam maliyet yüzde 75’i aşıyor. Buna karşılık mevduat faizleri son iki yılın en düşük seviyelerine gerilemiş durumda. Bu durum, tasarruf sahibinin getirisini azaltırken, borçlanma maliyetini ciddi biçimde artırıyor.

FAİZ İNDİRİMİ VAR KREDİ NEDEN PAHALI?

TCMB verilerine göre 9 Ocak haftasında bireysel kredilerdeki maliyet artışı, ticari kredi ve mevduat faizlerinden belirgin şekilde ayrıştı. İhtiyaç kredisi faizleri yüzde 50 eşiğinin üzerine çıkarken, tüketicinin ödediği gerçek maliyet çok daha yukarı seviyelere taşındı. Aynı dönemde ticari kredi faizleri yüzde 39–52 bandında kalırken, 1–3 ay vadeli TL mevduat faizi yüzde 38,3–38,7 aralığında seyretti. Bu görünüm, ihtiyaç kredileri ile ticari krediler arasındaki makasın hızla açıldığını ortaya koydu.

BANKALAR TEMKİNLİ RİSK FİYATLIYOR

Ekonomist Dr. Uğur Kubilay, politika faizindeki düşüşün bankalar açısından otomatik bir kredi indirimi anlamına gelmediğini belirterek, bankaların enflasyon beklentileri, kur riski ve geri dönüş risklerini fiyatlamaya devam ettiğini ifade etti. Bankacı ve ekonomist Ahmet Burkay ise belirsizlik ve olası yeni sıkılaşma ihtimalinin kredi faizleri üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğunu, kalıcı bir düşüş için risk algısının da gerilemesi gerektiğini vurguladı.

FAİZSİZ NAKİT KAMPANYALARINA UYARI

Bankaların yaygınlaştırdığı “sıfır faizli nakit” kampanyaları da uzmanların radarında. İlk aşamada cazip görünen bu uygulamalarda, faizsiz dönem sona erdiğinde borç yüksek faizli nakit avans ya da KMH kapsamına giriyor. Örneğin 30 bin liralık faizsiz nakit, süresi aşılırsa aylık yüzde 5–6’ya varan faizle hızla büyüyor. Vergi ve masraflarla birlikte borç her ay binlerce lira artarken, tüketicinin ana parayı eritmesi zorlaşıyor.

FAİZLERDE SON TABLO

Türkiye Gazetesi’nin derlediği verilere göre bankacılık sisteminde faizler şu seviyelerde bulunuyor:

İhtiyaç Kredisi: %50,2 – %63,5

Ticari Kredi: %39 – %52

Konut Kredisi: %30 – %40

Taşıt Kredisi: %36 – %45

Tüketici Kredileri (Ortalama): %45 – %60

TL Mevduat (1–3 Ay): %38,3 – %38,7