G7’den petrol fiyatlarına acil müdahale hazırlığı: Stratejik rezervler masada

Ortadoğu’daki savaşın petrol fiyatlarını hızla yukarı taşıması küresel ekonomide alarm zillerini çaldırdı. Dünyanın en büyük ekonomilerini temsil eden G7 ülkeleri, enerji piyasalarındaki şoku hafifletmek amacıyla acil durum petrol rezervlerinin ortak şekilde piyasaya sürülmesini görüşmeye hazırlanıyor.

G7 ÜLKELERİNDEN ACİL TOPLANTI

Konuya yakın kaynaklara göre G7 maliye bakanları, petrol fiyatlarındaki sert yükselişi ele almak için pazartesi günü acil bir toplantı yapacak. Toplantı, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) koordinasyonunda gerçekleştirilecek.

Telefon görüşmesine IEA İcra Direktörü Fatih Birol’un da katılması bekleniyor. Kaynaklar, ABD dahil en az üç G7 ülkesinin rezervlerden ortak petrol salınımı fikrine destek verdiğini belirtiyor.

300–400 MİLYON VARİL SALINABİLİR

IEA’nın 32 üyesi, enerji krizlerinde kullanılmak üzere stratejik petrol stokları bulunduruyor. Yetkililer, toplam rezervlerin yaklaşık 1,2 milyar varil olduğunu ve bunun yüzde 25 ila yüzde 30’una denk gelen 300–400 milyon varillik bir salınımın piyasayı rahatlatabileceğini değerlendiriyor.

Bu rezerv sistemi, petrol fiyat krizlerine karşı ortak müdahale mekanizması olarak 1970’li yıllarda oluşturulmuştu.

PETROL FİYATLARI UÇTU

Ortadoğu’daki savaşın ardından petrol piyasasında tarihi bir yükseliş yaşandı.

Brent petrol Asya işlemlerinde yüzde 24 artarak varil başına 116,71 dolara çıktı.
West Texas Intermediate (WTI) petrol ise yüzde 28 yükselişle 116,45 dolara ulaştı.
Enerji fiyatlarındaki bu yükseliş, küresel enflasyon ve büyüme üzerinde ciddi bir baskı oluşturma riski taşıyor.

DÜNYA DEVLERİ RİSK ALTINDA

Petrol fiyatlarındaki şok özellikle enerji ithalatına bağımlı ekonomileri tehdit ediyor. Çin, Hindistan, Güney Kore, Japonya, Almanya, İtalya ve İspanya gibi ülkeler dünyanın en büyük ham petrol ithalatçıları arasında yer alıyor ve fiyat dalgalanmalarına karşı oldukça kırılgan konumda bulunuyor.

ABD’DE DE AKARYAKIT FİYATLARI TIRMANDI

Enerji fiyatlarındaki artış ABD’de de siyasi baskıyı artırdı. Ortalama benzin fiyatı bir hafta içinde galon başına 2,98 dolardan 3,45 dolara yükseldi.

ABD Başkanı Donald Trump ise petrol fiyatlarındaki yükselişin geçici olduğunu savundu. Trump, sosyal medya platformu Truth Social’da yaptığı paylaşımda, İran’ın nükleer tehdidinin ortadan kalkmasının ardından petrol fiyatlarının hızla düşeceğini ifade etti.

KRİZLER İÇİN OLUŞTURULMUŞTU

IEA’nın acil durum petrol stok sistemi, 1973 petrol krizinin ardından kurulan mekanizmanın bir parçası olarak hayata geçirildi. Amaç, büyük enerji tüketicilerinin ciddi arz şoklarına karşı hızlı şekilde piyasaya müdahale edebilmesini sağlamak.

IEA üyesi ülkeler bugüne kadar beş kez ortak petrol salınımı gerçekleştirdi. Son müdahaleler, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından 2022 yılında yapılmıştı.