Geçemeyene koruma yok: Trump NATO ülkelerine 'sadakat testi' dağıttı

ABD'nin NATO üyelerine dış politika, üs kullanımı ve savunma harcamalarına uyumu ölçen bir "sadakat anketi" gönderdiği ortaya çıktı. Trump yönetiminin askeri koruma karşılığında siyasi uyum talep eden bu hamlesi, Avrupa'daki askeri varlığın incelendiği bir dönemde müttefiklerin tepkisini çekti.

ABD merkezli Bloomberg'in haberine göre NATO üyelerine iletildiği belirtilen bir belgede, ABD yönetimi müttefiklerin Başkan Donald Trump'ın yaklaşımına ne ölçüde destek verdiğini ölçen soruların bulunduğu bir belge gönderildi.

Bir sadakat sınavı niteliği olan belgede, ilgili ülkenin ABD dış politikasına kamuoyu önünde destek verip vermediği ve ABD ordusunun askeri üsleri kullanımına ne tür kısıtlamalar getirdiği gibi sorular soruldu.

Ayrıca ülkelerin ABD'li savunma sanayi şirketlerine harcama yapıp yapmadığı ve ABD firmalarıyla sözleşme yapılmasını engelleyen düzenlemelere karşı çıkıp çıkmadığı da anketteki sorular arasında yer aldı.

Bloomberg'e göre Savunma Bakanı Pete Hegseth'in bir sözüne atıfla bu belgede, anketi dolduran ülkenin "ABD'nin yaklaşımıyla uyum gösterip göstermediği" soruluyor.

ANKET SORULARI OLAY OLDU

Anket, Trump yönetiminin Avrupa'daki askeri varlığına yönelik başlattığı ve aralık ayında tamamlanması beklenen altı aylık incelemenin ortasında müttefiklere ulaştı.

Bu gelişme, NATO müttefiklerinin Avrupa'da konuşlu ABD birlikleri ve olası bir saldırıda gönderilecek askeri unsurlarda yaşanacak ciddi kısıntılara hazırlanmasına yol açtı.

Anket; ABD ve İsrail'in NATO müttefiklerine danışmadan başlattığı İran savaşı, İspanya'nın ABD'ye üslerini İran'a yönelik saldırılar için kapatması, İspanya gibi ülkelerin bu kısıtlamaları azaltmaya razı olup olmadığı, Venezüella lideri Nicolas Maduro'nun yakalanması operasyonu ve Avrupa'nın savunma ihalelerini yerel firmalara yönlendirme adımları gibi ayrışma konulara da değiniyor.

Belgede müttefiklerden daha yüksek savunma harcaması hedeflerine uyulduğunu ve Avrupa'nın ABD askerî varlıklarının yerini alacağını gösteren belgeler de isteniyor.

Soru formunun önce Washington'da dağıtıldığı, ardından Brüksel'deki NATO karargahına ulaştığı ve ay sonunda bu incelemenin Brüksel'de görüşüleceği ifade edildi.

SINAVI GEÇEN ASKERİ ALIYOR

Kaynaklara göre müttefik ülkeler, bu hamleyi ABD koruması karşılığında ideolojik olarak hizalanmaya zorlama çabası olarak değerlendirerek tepki gösterdi.

ABD'nın uzun süredir devam eden güvenlik taahhütlerini bu tür bir sadakate bağlamanın, siyasi anlaşmazlıkların üzerinde tutulan ABD askerî garantileri üzerine kurulu 2. Dünya Savaşı sonrası transatlantik ilişkileri sarsabileceği ifade edildi.

Trump ekibinin Almanya ve Macaristan gibi yerlerde sağcı siyasi haretleri desteklemeye çalıştığı, Polonya'da ise tercih edilen aday Karol Nawrocki'nin cumhurbaşkanlığını kazanmasının ardından ek asker teklif ettiğinin üzerine duruldu.

Bir diğer değişle Trump, kendi görüşlerine yakın NATO ülkelerine asker takviyede bulunurken diğer ülkelerden askerlerini çekti.

ABD'nin halihazırda Almanya'dan 5 bin asker çekeceğini duyurduğu; stratejik bombardıman uçakları, insansız hava araçları ve deniz gemileri gibi unsurlarda kısıntıya gitmesinin beklendiği aktarıldı.

Bir NATO yetkilisi ABD'nin inceleme konusunda müttefiklerle çalıştığını doğrularken mektup hakkında yorum yapmadı; ABD Savunma Bakanlığı da görüş bildirmedi.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise temmuz ayında gazetecilere yaptığı açıklamada incelemenin mantıklı ve olumlu bir karar olduğunu belirterek düzenli incelemelerin NATO'yu birbirine yakınlaştırdığını vurguladı.