Gemi kazası felakete dönüştü: 30 saniyede 17 ton plastik suya karıştı
İngiltere'nin kuzeydoğusundaki Tyne Nehri'nde iki geminin çarpışması, büyük bir plastik kirliliğine yol açtı. Kazada plastik üretiminde kullanılan yaklaşık 1 milyar küçük pelet suya saçıldı ve akıntıyla kilometrelerce uzaktaki sahillere taşındı.
Kirliliğin ardından binlerce gönüllü harekete geçti. Mercimek tanesi büyüklüğündeki plastik parçaları kumdan ve yosunların arasından tek tek ayıran gönüllüler, haftalardır devam eden çalışmalarda yüzlerce kilogram pelet topladı. Temizlik çalışmaları nehirde ve kıyı şeridinde hâlâ devam ediyor.
30 SANİYEDE TONLARCA PLASTİK SUYA DÖKÜLDÜ
Olay, Wind Orca adlı geminin Tyne Limanı'ndan ayrılırken rıhtımda bulunan BG Orange adlı konteyner gemisine çarpmasıyla başladı. Çarpışmada limandaki büyük bir vinç de devrilirken vinç operatörü yaralandı.
Çarpışma sırasında plastik pelet taşıyan üç konteyner hasar gördü ve yaklaşık 17 ton plastik pelet Tyne Nehri'ne döküldü. Çevre kuruluşlarının hesaplamalarına göre suya karışan küçük plastik parçalarının sayısı yaklaşık 1 milyarı buldu.
Nehir gelgitlerin etkisi altında olduğu için küçük plastik parçalar kısa sürede kaza bölgesinden uzaklaştı. Peletler önce South Shields çevresindeki sahillere, ardından Tynemouth, Cullercoats, Whitley Bay, Sunderland ve Northumberland kıyılarına kadar yayıldı.
Peletler, plastik şişelerden otomobil parçalarına kadar çok sayıda ürünün üretiminde kullanılan küçük plastik hammaddeler. Boyutları yalnızca birkaç milimetre olduğu için denize karıştıktan sonra temizlenmeleri son derece güç hale geliyor. Balıklar, deniz kuşları ve diğer canlılar da bu parçaları yiyecek sanarak yutabiliyor.
BİNLERCE GÖNÜLLÜ SAHİLLERE İNDİ
Kirliliğin büyümesiyle bölge halkı kendi temizlik çalışmalarını başlattı. Gönüllüler yaklaşık 20 sahilde kumları eleklerden geçirerek, yosunların arasını temizleyerek ve küçük fırçalar kullanarak peletleri toplamaya başladı. Ağustos ortasına gelindiğinde gönüllülerin temizlik için harcadığı süre yaklaşık 5 bin saate, topladıkları plastik miktarı ise yarım tona ulaştı.
Temizlik için sıra dışı bir dayanışma da ortaya çıktı. Bölgede bir araya gelen yaklaşık 30 gönüllü terzi, peletlerin toplanmasını kolaylaştırmak amacıyla 500'den fazla yeniden kullanılabilir file torba hazırladı. Sahile gidenlerin ekipman alabileceği dağıtım noktaları da oluşturuldu.
İlk müdahalenin hızı ise tartışmalara neden oldu. Limanın hasarlı geminin çevresine yüzer bariyer yerleştirmesi kazadan üç gün sonra gerçekleşti. Bu sırada peletlerin önemli bölümü gelgitlerle nehir boyunca dağılmıştı. Liman yönetimi, kaza alanındaki devrilmiş vincin ciddi güvenlik riski oluşturduğunu ve ilk aşamada çalışanların güvenliğinin öncelikli tutulduğunu açıkladı.
Sonraki süreçte profesyonel ekipler de çalışmalara dahil edildi. Liman, yerel yönetimler, çevre kuruluşları ve uzman temizlik şirketlerinin yanı sıra denizcilik gönüllüleri de teknelerle Tyne Nehri'ne çıkarak plastik parçalarını toplamaya başladı.
Küçük boyutları nedeniyle gözden kaçan veya kuma gömülen peletlerin tamamının temizlenmesi oldukça zor. Uzmanlar, parçaların denizde uzun yıllar kalabileceğini, zamanla daha küçük mikroplastiklere dönüşebileceğini ve deniz canlıları tarafından yutulabileceğini belirtiyor. Bu nedenle Tyne Nehri ve çevresindeki sahillerde temizlik çalışmalarının uzun süre devam etmesi bekleniyor.