Gökyüzünden saçtıkları tohumlar felakete neden oldu: Durdurulamıyor

Florida'da 19. yüzyılın sonlarında bataklık alanları kurutmak ve peyzaj amacıyla Avustralya'dan getirilen Melaleuca kağıt kabuklu ağaç türü, Everglades ekosisteminde yaklaşık 140 yıldır süren çevresel bir mücadeleye yol açtı. Florida Üniversitesi Gıda ve Tarım Bilimleri Enstitüsü (UF/IFAS) tarafından paylaşılan güncel verilere göre, yürütülen yoğun kontrol çalışmalarına rağmen tür halen 400 bin dönümden fazla alanda varlığını sürdürüyor.

TEK BİR TÜRDEN DOĞAYA YAYILDI

Tarihsel kayıtlara göre melaleuca türünün Florida'daki ilk belgelenmiş varlığı 1886 yılında Sarasota Bölgesi'ne dayanıyor. 1906 yılından itibaren ticari kereste ve rüzgar kıran olarak tanıtılan tür; 1930'lu yıllarda ABD Kara Kuvvetleri Mühendisler Birliği tarafından Okeechobee Gölü setlerini sağlamlaştırmak amacıyla dikildi ve tohumları uçaklarla Everglades üzerine dağıtıldı. Çalışmalar, bitkinin 1920'li yıllarda bölgede tamamen doğallaştığını gösteriyor.

BİYOLOJİK ÖZELLİKLERİ YAYILIMI HIZLANDIRDI

Doğal zararlılarının bulunmadığı Güney Florida’nın sulak ortamına uyum sağlayan melaleuca, yılda 1 ila 2 metre boy atabiliyor. UF/IFAS verilerine göre, yetişkin bir ağaç yılda 20 milyona kadar tohum üretebiliyor. Yangın, kesim veya soğuk hava gibi dış etkenlerle odunsu kapsülleri açılan bitkinin tohumları rüzgarla yayılarak 10 yıla kadar toprakta canlı kalabiliyor.

EKOSİSTEM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

Açık sulak alanları ve testere otu (sawgrass) bataklıklarını yoğun ormanlara dönüştüren türün bölgedeki etkileri şu şekilde sıralanıyor: Yerli bitki türlerinin güneş ışığını keserek yaban hayatının besin ve barınma kaynaklarını daraltıyor.

Yapraklarındaki yüksek yağ oranı nedeniyle yüksek sıcaklıkta tepe yangınlarına yol açarak yerleşim yerleri ve ulaşım ağları için risk oluşturuyor. Bölgedeki doğal su akış yönünü ve miktarını değiştiriyor.

MÜCADELE BAŞLATILDI

1993 yılında yaklaşık 500 bin dönümlük alanı kaplayan istilaya karşı 1990'lı yılların sonundan itibaren entegre mücadele başlatıldı. 1997'de melaleuca hortumlu böceği (weevil), 2002'de bir psillid türü ve 2008'de ur oluşturan bir sinek bölgeye salındı.

ABD Tarım Bakanlığı (USDA) verilerine göre biyolojik, mekanik ve kimyasal yöntemlerin birlikte uygulanmasıyla izlenen alanlarda şu sonuçlar alındı. Tohum üretiminde %99'a varan azalma, saha yoğunluğunda %84'e varan düşüş, biyokütlede %77'ye varan azalma, bazı bölgelerde yerli bitki çeşitliliğinde 4 kata kadar artış.

22 MİLYON DOLAR HARCANDI

Güney Florida Su Yönetim Bölgesi, 1991-2001 yılları arasında melaleuca kontrolü için yaklaşık 22 milyon dolar harcadı. Entegre yönetim sayesinde ağacın kapladığı yoğun alan tarihsel zirve noktasının %10 ila %12'si seviyesine geriletildi. Uzmanlar, türün tamamen yok edilmesinin pratik olarak mümkün olmadığını, mevcut çalışmaların tohum baskılama, kök salmış alanları daraltma ve yayılımı kontrol altında tutma odaklı sürdürüldüğünü bildiriyor.