Göle pembe boya döküp 35 gün boyunca beklediler
ABD’nin Florida eyaletinde bir göle bırakılan pembe boya, yer altındaki suyun izlediği yolu ortaya çıkardı. Boya, 35 gün sonra yaklaşık 30 kilometre uzaklıktaki doğal bir su kaynağında tespit edildi.
Deney, Florida’daki Lake Jackson’da gerçekleştirildi. Araştırmacılar, gölün dibindeki bir obruğa izleyici boya bırakarak suyun yer altında nereye gittiğini belirlemek istedi. Boyanın haftalar sonra Wakulla Spring’de ortaya çıkması, iki nokta arasında yer altından uzanan bir su bağlantısı bulunduğunu gösterdi.
BOYAYI GÖLÜN DİBİNDEKİ OBRUĞA BIRAKTILAR
Bir dalgıç, Lake Jackson’ın tabanındaki Porter Hole Sink adı verilen obruğa hortum indirdi. Ardından suyun hareketini takip edebilmek için Rhodamine WT adı verilen pembe renkli izleyici boya obruğa bırakıldı.
Kullanılan boya gölün tamamını pembeye çevirmek için değil, suyun yer altındaki hareketini takip etmek amacıyla kullanıldı. Çok düşük miktarlarda bile özel cihazlarla tespit edilebildiğinden, araştırmacılar boyanın ortaya çıkabileceği farklı su kaynaklarına ölçüm cihazları yerleştirdi.
Florida’nın bu bölümünün altında suyun zamanla aşındırdığı geniş bir kireçtaşı sistemi bulunuyor. Yüzeydeki göl ve obruklardan aşağı inen su, kayaların içindeki çatlaklar ve mağara benzeri kanallardan geçerek kilometrelerce ilerleyebiliyor. Ancak Lake Jackson’daki suyun hangi güzergâhı izlediği ve ne kadar uzağa ulaşabildiği net olarak bilinmiyordu.
35 GÜN SONRA ORTAYA ÇIKTI
Araştırmacıların beklediği sinyal yaklaşık beş hafta sonra geldi. Lake Jackson’a bırakılan boyanın izi, 35 gün sonra 30,6 kilometre güneydeki Wakulla Spring’de tespit edildi. Ölçümler, yer altındaki suyun bu güzergâhta günde ortalama yaklaşık 800 metre ilerlediğini gösterdi.
Boya yalnızca Wakulla Spring’e ulaşmadı. Yakındaki Sally Ward Spring’de ve bölgedeki başka su kaynaklarında da boyanın izlerine rastlandı. Bu durum, gölün altından ilerleyen suyun tek bir kanaldan gitmediğini, yer altında farklı kollara ayrılan bir sistemden geçtiğini gösterdi.
Deney, yüzeyde birbirinden kilometrelerce uzakta görünen göl ve doğal kaynakların aslında yer altında aynı su sistemiyle birbirine bağlı olabileceğini ortaya koydu. Bu bağlantı aynı zamanda göle veya çevresindeki obruklara karışabilecek kirleticilerin de yer altı suyuyla taşınarak onlarca kilometre uzaktaki kaynaklara ulaşabileceği anlamına geliyor.
Lake Jackson’ın dibinden yer altına giren suyun yaklaşık beş hafta içinde 30 kilometreden fazla yol katetmesi, Florida’nın altında yüzeyden görülmeyen geniş ve dallanan bir su ağı bulunduğunu gösteriyor. Bu nedenle araştırmacılar, bölgedeki göllere karışan maddelerin yalnızca bulundukları alanı değil, kilometrelerce uzaktaki doğal su kaynaklarını da etkileyebileceğine dikkat çekiyor.