Gölün ortasında insan yapımı 5 bin yıllık ada bulundu
İskoçya'nın Lewis Adası'ndaki Loch Bhorgastail gölünde yapılan arkeolojik araştırmalar, "crannog" olarak bilinen yapay bir adanın yaklaşık 5 bin yıl önce inşa edildiğini ve tarih öncesi anıtlardan daha eski olduğunu ortaya koydu.
Southampton ve Reading üniversitelerinden bilim insanlarının yürüttüğü ortak çalışma kapsamında; kazı, sondaj ve radyokarbon tarihleme yöntemleri kullanılarak adanın gelişim aşamaları analiz edildi. Araştırma sonuçlarına göre, Neolitik Çağ'da inşa edilen bu yapay ada, Britanya Adaları'nın en ünlü anıtlarından biri olan Stonehenge'den daha önceki bir döneme tarihlendi.
ÜÇ FARKLI DÖNEMDE GENİŞLETİLDİ
Arkeologlar, suyun altında ve üstünde yaptıkları incelemelerde yapay adanın tarihsel katmanlarını belgeledi. İlk inşa aşamasında yaklaşık 23 metre çapında dairesel bir ahşap platform olan adanın, zamanla fiziksel değişimler geçirdiği saptandı. Yapılan ölçümler; orijinal yapının yaklaşık 2 bin yıl sonra Orta Tunç Çağı'nda ek katmanlarla güçlendirildiğini, bin yıl sonra ise üçüncü bir faaliyet evresi daha yaşandığını gösterdi. Yapının bir dönem taş bir geçit vasıtasıyla karaya bağlı olduğu ancak söz konusu geçidin günümüzde su seviyesinin altında kaldığı belirlendi.
NEOLİTİK DÖNEME AİT ÇÖMLEK KALINTILARI BULUNDU
Saha çalışmaları sırasında adanın taş örtüsünün altında korunan çalılık yapılar ve çevredeki suyun içinde yüzlerce Neolitik dönem çömlek parçası gün yüzüne çıkarıldı. Özellikle kase ve sürahi parçalarından oluşan bu buluntuların üzerinde, binlerce yıl öncesine ait yiyecek kalıntılarına rastlandı. Ayrıca adanın inşasında kullanılan devasa miktardaki kaynağın ve iş gücünün, dönemin karmaşık toplumsal yapılarına ve bu alanların toplumsal önemine işaret ettiği vurgulandı.
TOPLU FAALİYETLER İÇİN KULLANILDIĞI TAHMİN EDİLİYOR
Çalışmanın baş yazarı Dr. Stephanie Blankshine, yapay adaların inşa edilme amaçlarının hala tam olarak netleşmediğini ancak elde edilen bulguların önemli ipuçları sunduğunu belirtti. Adada saptanan yoğun çömlek ve işlenmiş taş kalıntıları, bu yapay alanların toplu yemek pişirme törenleri veya ziyafetler gibi sosyal faaliyetler için merkez olarak kullanılmış olabileceği ihtimalini güçlendirdi. Arkeolojik ekibin sunduğu veriler, Neolitik toplulukların su habitatlarını yönetme ve anıtsal yapılar inşa etme kapasitesini bir kez daha belgeledi.