Grönlandlılara soğuk duş: Trump 'para vermeyeceğim' dedi

ABD Başkanı Donald Trump, Grönland konusunda haftalardır süren sert söylemlerinin ardından geri adım attı. Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile yapılan görüşmeler sonrasında, Grönland’ın kontrolüne ilişkin askeri bir adım atılmayacağını ve sürecin müzakere yoluyla ilerleyeceğini duyurdu.

Trump, Grönland’ın Amerikan ulusal güvenliği açısından “hayati” olduğunu savunmayı sürdürürken, “bu devasa ve güzel buz parçası için askeri güç kullanmayacağız” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, küresel piyasalarda hızlı bir rahatlamaya ve risk iştahında belirgin bir artışa yol açtı.

GÜMRÜK VERGİLERİ ASKIYA ALINDI

Grönland gerilimi nedeniyle Britanya ve bazı Avrupa müttefiklerine yönelik planlanan ek gümrük vergileri de bu uzlaşıyla birlikte askıya alındı. Beyaz Saray, sert diplomatik restleşmenin şimdilik müzakere masasına taşındığını vurgularken, Trump’ın geri adımı Washington’un ticaret cephesinde de tansiyonu düşürdü.

57 BİN KİŞİYE KİŞİ BAŞI 1 MİLYON DOLAR İDDİASI

İngiliz gazetesi Daily Mail'in aktardığına göre Trump yönetiminin en dikkat çekici planı ise Grönland’da yaşayan yaklaşık 57 bin kişiye yönelik olduğu iddia edilen teklif oldu. Buna göre Washington, Grönland halkının ABD’ye katılmayı kabul etmesi halinde kişi başı 1 milyon dolar ödeme seçeneğini değerlendiriyor.

Trump yönetimi geçen hafta ise Grönland’daki kamuoyunu ABD ile yeniden hizalanma yönünde etkilemek amacıyla kişi başına 10 bin dolar (yaklaşık 431 bin TL) ile 100 bin dolar (yaklaşık 4 milyon 315 bin TL) arasında doğrudan ödeme yapılmasını değerlendiriyordu.

ABD Başkanı Trump ise son yaptığı açıklamada Grönland hakkında “Hiçbir şey ödemeyeceğim.” ifadelerini kullandı.

NATO’DA YENİ FORMÜL: ABD ÜSLERİ

NATO askeri çevrelerinde ise farklı bir formül üzerinde çalışıldığı belirtiliyor. Buna göre Danimarka’nın, Grönland’daki bazı sınırlı bölgeleri ABD askeri üsleri kurulması için tahsis etmesi gündemde. Bu model, İngiltere’nin Kıbrıs’taki egemen üs bölgelerine benzetiliyor.

Ancak bu öneri de Kopenhag cephesinde temkinle karşılanıyor.

DANİMARKA'DAN NET MESAJ: SATIŞ ASLA OLMAYACAK

Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen, ABD’nin Grönland’ı satın almasının “asla gerçekleşmeyecek bir kırmızı çizgi” olduğunu vurguladı. Rasmussen, mülkiyetin Danimarka’da kalacağını ve herhangi bir devir seçeneğinin söz konusu olmadığını açık bir dille ifade etti.

DAVOS'TA TANSİYON YENDİEN YÜKSELDİ

Trump’ın geri adımı müttefikler tarafından kimi çevrelerde “zayıflık” olarak yorumlanırken, Davos’taki açıklamaları gerilimi yeniden tırmandırdı. Trump, müttefiklerine yönelik küçümseyici ifadeler kullanarak, “Biz olmasaydık hepiniz muhtemelen Almanca konuşuyor olurdunuz, belki biraz da Japonca” dedi.

Bu sözler Avrupa ülkeleri ve Kanada’da büyük tepki toplarken, transatlantik ilişkilerdeki kırılganlığı bir kez daha gözler önüne serdi.

İNGİLTERE'DEN SERT ÇIKIŞ

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Trump’ın gümrük vergisi tehditlerine karşı ilk kez açık ve sert bir tutum aldı. Starmer, parlamentoda yaptığı konuşmada, “Britanya, Grönland’ın geleceği konusunda ilkelerinden vazgeçmez ve tarife tehditleri karşısında boyun eğmez” ifadelerini kullandı.

İki ülke arasındaki gerilim, Chagos Adaları’nın Mauritius’a devredilmesi meselesiyle daha da karmaşık bir hal aldı. Washington, bu kararın stratejik hata olduğunu savunurken, ticari ilişkilerin zarar görebileceği uyarısında bulundu.

BARIŞ KURULU VE YENİ ZİRVE

Diplomatik kriz, Starmer’ın Trump tarafından kurulan Barış Kurulu’na katılmayabileceği sinyaliyle yeni bir boyut kazandı. Starmer, Vladimir Putin’in davet edilmesi halinde bu kurula katılmayacağını açıkladı.

Trump’ın Davos’ta Grönland ile İzlanda’yı defalarca karıştırması ise dikkat çekti. Trump, talebini “Sizden sadece çok soğuk ve konumu kötü bir buz parçası istiyorum” sözleriyle savundu. Bu ifadeler, müttefiklerin yıllardır sağladığı askeri desteği görmezden geldiği gerekçesiyle eleştirildi.

Danimarka ve İngiltere liderlerinin, yaşanan diplomatik çıkmazı ele almak üzere Londra’da acil bir zirve düzenlemesi bekleniyor.