Havayı sıkıp su çıkaran dev süzgeçler yaptılar
Fas’ta Boutmezguida Dağı’na kurulan dev polimer ağlar, Atlantik sisini yakalayarak motor veya kuyu gerekmeden doğrudan köy musluklarına temiz su sağlıyor.
Fas’ın güneybatısındaki kurak Ait Baamrane bölgesinde hayata geçirilen "sis hasadı" projesi, su kıtlığı çeken yerel toplulukların yaşam standartlarını kökten değiştirdi. Nesiller boyu günde ortalama dört saat boyunca uzak kuyulardan yaklaşık 23 kilogram ağırlığındaki su varillerini taşıyan bölge kadınları ve kız çocukları, köylere ulaştırılan boru hatları sayesinde su taşıma yükünden kurtuldu.
24 SAATTE YAKLAŞIK 77 LİTREYE KADAR SU TOPLUYOR
Boutmezguida Dağı’nın yamaçlarına, yaklaşık 1.200 metre yüksekliğe kurulan çelik direklere asılı 600 metrekarelik polimer ağlar, Atlantik Okyanusu’ndan gelen sisin nemini yakalıyor. Toplanan sular, herhangi bir motorlu pompa veya kuyuya ihtiyaç duyulmadan, yerçekimi gücüyle çalışan 10 kilometrelik bir boru hattı üzerinden doğrudan köy musluklarına ulaştırılıyor.
M.I.T. Mühendislik Fakültesi'nden Prof. Gareth McKinley, ağların gözenek yapısı, lif boyutları ve kimyasal kaplamalarında yapılan modern mühendislik geliştirmeleri sayesinde sis toplama verimliliğinin %500 artırıldığını belirtti. Sistem, mevcut kapasitesiyle 24 saatte metrekare başına yaklaşık 77 litreye kadar su toplayabiliyor.
DAYANIKLI MALZEMELERDEN ÜRETİLİYOR
Yüzyıllardır çölleşmeyle mücadele eden bölgede faaliyet gösteren yerel sivil toplum kuruluşu Dar Si Hmad, 2006 yılından bu yana yürüttüğü bu çalışmayla bölgeye içme suyu sağlıyor. Sistem, düşük enerji ihtiyacını güneş panellerinden karşılıyor ve yerel halk tarafından kolayca onarılabilecek dayanıklı malzemelerden üretiliyor.
Proje, mayıs ayınının ortalarında Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) tarafından kurak bölgeler için çalışan bir "iklim uyumu modeli" olarak tanındı ve uluslararası düzeyde takdir topladı.
KÖYLERDE EŞİK YAKALANDI
Projenin ilk dönemlerinde, toprakla teması bulunmayan sis suyunun "cansız" ve mineral barındırmayan bir su olduğuna dair yerel inançlar nedeniyle toplumsal direnç yaşandı ancak zamanla suyun analizi ve kullanımının yaygınlaşmasıyla bu algı değişti.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, bir topluluğun tarım, hayvancılık ve insani tüketim ihtiyaçlarını sağlıklı şekilde karşılayabilmesi için kişi başına günlük yaklaşık 75 litre su gerekiyor. Projenin kurulu gücü, ulaştığı köylerde bu eşiği yakalamayı başardı.