Her 100 kişiden 31’i işsiz

Belce Örü Erçin

İstihdam piyasasında tablo her ay daha da kötüleşiyor. Dar tanımlı işsizlik verisi yatay seyretse de gerçek işsizlik artıyor. Türkiye İstatistik Kurumu’na (TÜİK) göre, mayısta işsizlik oranı bir önceki aya göre değişmeyerek yüzde 8.2 seviyesini korudu. Açıklanan verilere göre, Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştaki işsiz sayısı, mayısta bir önceki aya kıyasla 9 bin kişi artarak 2 milyon 883 bin kişi oldu.

Gerçek işsizlik diye bilinen zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizlerden oluşan atıl işgücü oranı ise aylık bazda 0.9 puan artışla yüzde 31’e çıktı. Böylece dar ve geniş tanımlı işsizlik oranı arasındaki puan farkı 22.8’e yükseldi. Öte yandan Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi’nin (DİSK-AR) çalışması geniş tanımlı kadın işsizliğinin yüzde 40.8’e fırla- dığını ortaya koydu.

PANDEMİDEN YIKICI

İktisatçı İnan Mutlu, “Resmi işsizlik durağan, gerçek işsizlik pandemiden beter. Şimşek programı pandemiden daha yıkıcı” değerlendirmesinde bulundu. DİSK-AR verilerine göre pandeminin yaşandığı Ocak 2020’de geniş tanımlı işsiz sayısı 7.3 milyon, Mehmet Şimşek'in Hazine ve Maliye Bakanlığı’na geldiği Haziran 2023’te 9.1 milyon, Mayıs 2026’da ise 12.6 milyon kişi oldu. Mevsim etkisinden arındırılmış istihdam edilenlerin sayısı, mayısta bir önceki aya kıyasla 285 bin kişi artarak 32 milyon 463 bin kişi oldu. İstihdam oranı ise yine yüzde 50’nin altında kaldı, oran yüzde 48.5 seviyesinde gerçekleşti.

Bu oran erkeklerde yüzde 66.1 iken, kadınlarda yüzde 31.4 olarak kayıtlara geçti. İşgücüne katılma oranı ise erkeklerde yüzde 71 iken, kadınlarda yüzde 35 olarak hesaplandı.

Geçim sıkıntısının sonucu

Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 20.2 iken işsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı yüzde 20.5 olarak tahmin edildi.12 milyon 627 bin kişinin işsiz olduğunu açıklayan DİSK-AR İşsizliğin Görünümü Raporu’na göre 4.3 milyon kişi haftalık 40 saatten az çalışıyor ve daha fazla çalışmak istiyor.5.5 milyon kişi, çalışmak istemesine rağmen iş bulamıyor. Ayrıca raporda zamana bağlı eksik istihdamdaki artışın da geçim sıkıntısının sonucu olarak ortaya çıktığı ifade edildi.

Genç işsizlik arttı

Gençlerin iş bulma ihtimali azaldıkça geleceğe dair kaygıları artıyor. Genç işsizlik oranı bir önceki aya göre 0.4 puan artarak yüzde 14.8 seviyesine yükseldi. Bu yaş grubunda işsizlik oranı, erkeklerde yüzde 11.2, kadınlarda yüzde 21.8 olarak hesaplandı.