Her gün evden attığımız bu eşyanın içinden 22 ayar altın çıktı
İsviçre’deki ETH Zürih araştırmacıları, peynir altı suyundan ürettikleri protein süngeriyle 20 adet hurda bilgisayar anakartından 450 miligramlık 22 ayar altın elde etti. Bu yeni geri dönüşüm yönteminin endüstriyel kullanıma hazır olduğu açıklandı.
İsviçre Federal Teknoloji Enstitüsü (ETH Zürih) araştırmacıları, elektronik atıklardaki değerli metallerin geri kazanımında çığır açacak sürdürülebilir bir yöntem geliştirdi. Profesör Raffaele Mezzenga ve Dr. Mohammad Peydayesh liderliğindeki ekip, süt endüstrisinin atık maddesi olan peynir altı suyunu kullanarak hurda bilgisayar anakartlarından yüksek saflıkta altın elde etmeyi başardı.
GELENEKSEL YÖNTEMLERLE ÇEVRECİ BİR ALTERNATİF
Modern elektronik devre kartlarında bulunan mikroskobik altın hatların geri kazanılması, mevcut endüstriyel yöntemlerle oldukça yüksek maliyet ve çevre kirliliği barındırıyor. Plastik, cam elyafı ve metallerin birbirine fırınlandığı bu yapıları ayrıştırmak için bugüne kadar metalleri eritecek yüksek sıcaklıkta fırınlar ile toksik kimyasal çözücüler kullanılıyordu.
ETH Zürih ekibinin Advanced Materials dergisinde yayınlanan çalışması ise bu süreci tamamen biyolojik ve düşük maliyetli bir zemine taşıyor. Yeni yöntemde hiçbir yüksek sıcaklıklı fırına veya zehirli endüstriyel çözücüye ihtiyaç duyulmuyor.
SÜREÇ NASIL İŞLİYOR?
Geliştirilen geri dönüşüm mimarisi şu aşamalardan oluşuyor:
Atık peynir altı suyu proteinleri, asidik ve sıcak bir ortamda işlenerek "amiloid fibrilleri" adı verilen mikroskobik liflere dönüştürülüyor. Bu liflerin kurutulmasıyla gözenekli bir protein süngeri elde ediliyor.
Yerel atık tesislerinden toplanan 20 adet hurda bilgisayar anakartı, asit banyosunda çözülerek altın, bakır, demir ve alüminyum iyonlarından oluşan bir sıvıya dönüştürülüyor. Protein süngeri bu sıvıya bırakıldığında, amiloid fibrilleri diğer metalleri pas geçerek doğrudan altın iyonlarını tutuyor.
Altın iyonlarıyla doygun hale gelen sünger ısıtıldığında, iyonlar katı metal parçacıklarına dönüşüyor. Bu parçacıkların eritilmesi sonucunda 450 miligram ağırlığında, %91 saflıkta (22 ayar) bir altın külçesi elde ediliyor. Kalan %9'luk payı ise bakır oluşturuyor.
EKONOMİK DEĞERİ 50 KAT DAHA YÜKSEK
Araştırma ekibinin verilerine göre, sürecin hammaddesi olan peynir altı suyunun tedarik maliyeti, elde edilen altının piyasa değerinden yaklaşık 50 kat daha düşük. Sektör temsilcileri, bu yüksek karlılık oranının yöntemin endüstriyel olarak hızla benimsenmesini sağlayabileceğini öngörüyor. Geliştirilen bu yöntemle, gıda endüstrisinin atık maddesi ile elektronik geri dönüşümün atık maddesi tek bir ekonomik değerde birleştirilmiş oluyor.