İki kıta arasında dev şerit, okyanusu boydan boya kapladı: Gören kara sanıyor ama değil
Atlantik Okyanusu'nda Afrika kıyılarından Meksika Körfezi'ne kadar uzanan kahverengi deniz yosunu (sargassum) kütlesi, Şubat 2026 itibarıyla 10 milyon tonu aşarak tüm zamanların en yüksek erken sezon rekoruna ulaştı. Güney Florida Üniversitesi (USF) tarafından yayımlanan güncel okyanus raporu, 2026 yazında küresel bir çevre ve turizm krizinin yaşanabileceğini ortaya koydu.
Uydulardan elde edilen son veriler, 2025 yılında 8 bin 800 kilometre uzunluğa ve 37,5 milyon ton hacme ulaşarak rekor kıran Büyük Atlantik Sargassum Kuşağı'nın yayılımını hızlandırdığını gösterdi.
Sıcak okyanus koşullarının etkisiyle bu yıl alışılmadık derecede erken büyüyen devasa kütle, nisan ayı ortasında tüm Karayipler'i kaplayarak Küçük Antiller'den Florida kıyılarına kadar geniş bir hat boyunca karaya vurdu. Bilim insanları, 15 yıl öncesine kadar haritalarda yer almayan bu kuşağın artık tüm okyanus ekosistemini tehdit eden kalıcı bir yapıya dönüştüğünü tescilledi.
NEHİRLERDEN AKAN TARIMSAL ATIKLAR YOSUNLARI BESLİYOR
Harmful Algae dergisinde yayımlanan ve 40 yıllık uydu verileri ile kimyasal analizleri inceleyen kapsamlı çalışma, sargassum kütlesindeki bu olağanüstü büyümenin nedenini ortaya koydu. Laboratuvar testleri, 1980 ile 2020 yılları arasında yosun dokularındaki azot içeriğinin yüzde 55, azot-fosfor oranının ise yüzde 50 arttığını kanıtladı. Uzmanlar, bu artışın doğrudan karasal atıklar, endüstriyel tarım gübreleri ve atık su deşarjlarının nehirler yoluyla okyanusa karışmasından kaynaklandığını bildirdi.
Özellikle Amazon Nehri'nin taşkın dönemlerinde okyanusa taşıdığı yoğun besin maddeleri, sargassum biyokütlesinin sadece 11 günde iki katına çıkmasına yol açıyor. Loop ve Körfez akıntıları tarafından devasa şeritler halinde Meksika Körfezi'ne taşınan bu alg kütleleri, Mississippi ve Atchafalaya nehirlerinden gelen yerel atıklarla birleşerek kıyı hatlarını tamamen abluka altına alıyor.
SAHİLLERDE "ÖLÜ BÖLGELER" OLUŞUYOR
Deniz yüzeyini kaplayan devasa kahverengi yosun tabakaları kıyıya vurduğunda hızla çürüyerek çevre ve halk sağlığı sorunlarına yol açıyor. Ayrışma sürecinde çevreye zehirli hidrojen sülfür gazı salan sargassum, sudaki oksijen seviyesini sıfırlayarak kıyılarda deniz canlıları için "ölü bölgeler" oluşturuyor ve mercan resiflerini tamamen kurutuyor. Çürüyen bitki kütlesinin aynı zamanda yüksek miktarda metan ve sera gazı salınımı yaparak küresel iklim geri besleme döngülerini de negatif yönde tetiklediği saptandı.
EKONOMİK ZARAR MİLYAR DOLARA ULAŞABİLİR
Woods Hole Okyanusbilim Enstitüsü ve Rhode Island Üniversitesi tarafından Ocak 2026'da yayımlanan mali etki raporu, sargassum istilasının ekonomik bilançosunu ilk kez rakamlarla ortaya koydu. Turizm gelirlerine bağımlı olan Porto Riko, ABD Virgin Adaları ve Karayip ülkelerinde her yıl milyonlarca dolarlık doğrudan temizlik ve ciro kaybı yaşandığı belgelendi. Raporda, istilanın bu şekilde devam etmesi durumunda sadece Florida'nın Atlantik kıyılarındaki lojistik, turizm ve altyapı hasarının milyar dolar eşiğini aşabileceği hesaplandı.