İlk kez görenler anlam veremiyor: Bu teknelerin hilal şeklinde yapılmasının bir sebebi var
Bangladeş’in güneydoğusundaki Cox’s Bazar kıyılarında kullanılan sıra dışı tekneler, alışılmış balıkçı teknelerine hiç benzemiyor. 'Moon boat' adı verilen yarım ay şeklindeki tekneler, Bengal Körfezi’nin sert dalgaları ve tehlikeli kıyı şeridinde alabora olmadan ilerleyebilmek için özel olarak tasarlandı.
Bölgedeki balıkçılar özellikle kıyıya yakın kum bariyerleri ve güçlü kırılan dalgalar nedeniyle yıllardır zorlu deniz koşullarıyla mücadele ediyor. Geleneksel düz gövdeli tekneler bu bölgelerde daha kolay savrulurken, hilal biçimindeki tekneler farklı hareket ederek dalgaların etkisini azaltabiliyor.
Teknelerin en dikkat çeken kısmı ise gövde yapısı. Alt bölümdeki belirgin eğim sayesinde tekne, dalgaların üstüne düz şekilde vurmak yerine yükselip alçalabiliyor. Balıkçılar ayrıca denizde sürekli düz ilerlemek yerine zikzak çizerek hareket ediyor. Böylece dalgaların tüm gücüyle tekneye çarpması engelleniyor.
ZİKZAK HAREKETLE ALABORA RİSKİNİ AZALTIYOR
Uzmanlara göre kıyıya yakın kırılan dalgalar küçük tekneler için en tehlikeli bölgelerden biri kabul ediliyor. Çünkü güçlü akıntılar tekneyi aniden yana çevirebiliyor. Bangladeşli balıkçılar ise yıllardır kullandıkları bu özel teknikle daha güvenli geçiş sağlamaya çalışıyor.
Moon boat teknelerinde kullanılan hilal formu, özellikle kumluk bölgelerde ve sert sörf dalgalarında dengeyi artırıyor. Bölgedeki büyük nehirlerin taşıdığı yoğun tortular nedeniyle kıyıya yakın alanlarda sürekli kum adacıkları oluşuyor. Bu durum da normal teknelerin hareketini zorlaştırıyor.
Tekneler tamamen geleneksel yöntemlerle üretiliyor. Cox’s Bazar bölgesindeki ustalar, ahşap, bambu ve doğal lifler kullanarak bu tekneleri el işçiliğiyle inşa ediyor. Kullanılan tekniklerin ise nesiller boyunca aktarıldığı belirtiliyor.
YOK OLMAYA BAŞLADILAR
Araştırmacılara göre Bangladeş’teki geleneksel moon boat filosu son yaklaşık 20 yılda hızla küçülmeye başladı. Modern teknelerin yaygınlaşmasıyla birlikte eski üretim teknikleri de kaybolma riskiyle karşı karşıya kaldı.
Bir zamanlar Bengal Körfezi kıyılarında sık görülen hilal tekneler, bugün giderek daha az kullanılıyor. Araştırmacılar ise dev dalgalara karşı geliştirilen bu sıra dışı tasarımın tamamen yok olmadan korunması gerektiğini söylüyor.