İnek deyip geçmeyin dünyanın en zekisi: Alet bile kullanabiliyor
Avusturya'da yaşayan Veronika adlı bir Brown Swiss (İsviçre Esmeri) ineği, bilim dünyasının radarına girdi. Sırtını kaşımak için bir sopayı bilinçli şekilde kullanan Veronika, şimdiye kadar sığırlarda belgelenmiş ilk alet kullanımı vakası olarak kayıtlara geçti. Bilim insanları, Veronika sayesinde ineklerin sanılandan çok daha zeki olabileceği düşüncesi üzerine yoğunlaşmaya başladı.
Avusturya'nın Karintiya bölgesinde yaşayan Veronika'nın sıra dışı davranışı, 19 Ocak'ta Current Biology dergisinde yayımlanan bilimsel bir makaleyle resmen duyuruldu. Çalışma, evcil bir inekte ilk kez esnek ve çok amaçlı alet kullanımının gözlemlendiğini ortaya koyuyor.
Daily Mail'in haberine göre araştırmayı yürüten Viyana Veterinerlik Üniversitesi'nden bilişsel biyolog Dr. Alice Auersperg, "Bu bulgular, çiftlik hayvanlarının zekâsı konusundaki kabullerin, bilişsel sınırlarından çok gözlem eksikliğinden kaynaklandığını gösteriyor" dedi.
KAŞIYACAĞI BÖLGEYE GÖRE SOPA BİLE SEÇİYOR
Veronika'nın sahibi, organik çiftçi ve fırıncı Witgar Wiegele, ineği 10 yılı aşkın süredir beslediğini belirterek, "Önce ağzıyla tahta çubuklarla oynamaya başladı, sonra bunları sırtını kaşımak için kullandığını fark ettim. Olağanüstü bir zeka sergiliyor" diye konuştu.
Bilim insanları, kontrollü deneylerde Veronika'nın önüne farklı yönlerde yerleştirilen bir fırça benzeri aleti koydu. İnek, vücudunun hangi bölgesini kaşıyacağına göre aletin farklı uçlarını bilinçli biçimde seçti. Üst gövdesi için daha güçlü ve geniş hareketler yaparken, alt gövdesinde daha yavaş ve kontrollü hareketler kullandı.
"TESADÜF DEĞİL PLANLI DAVRANIŞ"
Dr. Auersperg, ilk görüntüleri izlediğinde bunun rastlantı olmadığını hemen anladığını belirterek, "Bu, bilişsel açıdan genelde göz ardı edilen bir türde, anlamlı bir alet kullanımı örneğiydi" dedi.
Araştırmacı Antonio Osuna-Mascaró ise, "Veronika yalnızca bir nesneyi kullanmıyor; aynı aletin farklı özelliklerini, farklı amaçlar için uyarlıyor. Bu, esnek ve ileri düzey bir davranış," değerlendirmesinde bulundu.
İNEKLER SANDIĞIMIZDAN ZEKİ OLABİLİR
Bilim insanlarına göre Veronika'nın bu beceriyi geliştirmesinde uzun yaşam süresi, insanlarla sürekli temas, açık ve zengin bir çevrede yaşaması etkili olmuş olabilir. Çoğu inek, bu tür keşif davranışlarını sergileyecek koşullara sahip olmuyor.
Araştırma ekibi, benzer davranışları gözlemleyen çiftçilerden kendileriyle iletişime geçmelerini istiyor. Osuna-Mascaró, "Bu yeteneğin düşündüğümüzden daha yaygın olabileceğini düşünüyoruz" dedi.