İran - ABD arasındaki ikinci nükleer görüşmeler Cenevre'de başladı

İran ve ABD arasındaki olası bir savaşı diplomasi ve anlaşma yoluyla çözmeyi amaçlayan ikinci ABD - İran nükleer görüşmeleri bugün İsviçre'de başladı.

ABD ve İran arasındaki görüşmeler, İran'ın nükleer kapasitesini ve silah yapma ihtimalini ele alıyor. Eğer görüşmeler başarısız olursa, petrol fiyatlarını uçuracak bir savaş kaçınılmaz görünüyor.

İran Dışişleri Bakanı sözcüsü İsmail Bekayi, İran devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, her iki tarafın da arabulucu Umman Dışişleri Bakanı Badr El Busaidi ile görüşlerini paylaştığını söyledi.

Bekayi, görüşmelerin ana odağının nükleer konular olduğunu belirterek, İran ile UAEK arasında dün yapılan görüşmelerin ardından bugün de ABD heyeti ile UAEK genel müdürü arasında benzer görüşmelerin yapıldığı bildirildiğini ekledi.

Bekayi, Arakçi'nin bugün ilerleyen saatlerde BM'de uluslararası bir toplantıya katılarak İran'ın tutumunu sunacağını söyledi. Müzakerelerin ve görüşmelerin öğleden sonraya kadar devam etmesi bekleniyor.

NELER KONUŞULACAK?

İran bu konunun masaya yatırılmasını reddetse de, İran'ın balistik füze programı da ABD ve özellikle İsrail'in kısıtlanmasını istediği konulardan biri.

İsviçre'nin Cenevre kentindeki Umman büyükelçiliğinde düzenlenen ABD-İran görüşmelerine Umman Dışişleri Bakanı Badr bin Hamad el Busaidi arabuluculuk yapacak.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi Tahran'ı temsil edecek. Washington, Orta Doğu özel temsilcisi Steve Witkoff ve Başkan Donald Trump'ın damadı Jared Kushner tarafından temsil edilecek.

PETROLÜN KADERİNİ BELİRLEYECEK

İran ve ABD arasındaki görüşmeler, petrolün kaderini de belirleyecek. Görüşmelerin başarısız olması ve bir savaşın başlaması, petrol fiyatlarını olağanüstü bir şekilde yükseltebilir.

Küresel petrol piyasasında yön arayışı sürüyor. Haftanın ikinci gününde işlemler düşük hacimde gerçekleşirken, yatırımcıların odağında İsviçre’nin Cenevre kentinde yapılacak ABD-İran temasları ile ABD’den gelecek makroekonomik veriler yer aldı.

Brent petrolün Nisan vadeli kontratları yüzde 0,3 gerileyerek 68,45 dolara düşerken, Batı Teksas tipi (WTI) ham petrol vadeli işlemleri Türkiye saatiyle 05.00 itibarıyla yüzde 1,1 artışla 63,45 dolara yükseldi.

ABD’de Pazartesi gününün resmi tatil olması nedeniyle WTI kontratlarındaki hareketlerin büyük ölçüde teknik işlemlerden kaynaklandığı belirtildi. Asya tarafında ise Çin, Hong Kong, Tayvan, Güney Kore ve Singapur’daki tatiller nedeniyle işlem hacimleri sınırlı kaldı.

TRUMP GÖRÜŞMELERE KATILACAK

ABD Başkanı Donald Trump, Air Force One uçağında gazetecilere Salı günü yapılan görüşmelerin önemli olduğunu söyledi ve ikinci tur görüşmelere “dolaylı olarak” katılacağını söyledi.

Trump “Bu görüşmelere dolaylı olarak katılacağım. Ve bunlar çok önemli olacak. İran çok zorlu bir müzakereci" diye konuştu.

Anlaşmanın mümkün olup olmadığı sorulduğunda Trump, İran'ın geçen Haziran ayında ABD'nin İsrail'in İran'a karşı 12 gün süren savaşına katılması ve üç nükleer tesisini bombalamasıyla böyle bir ihtimalin sonuçlarını öğrendiğini söyledi.

Trump, Tahran'ın bu kez müzakereye istekli olduğunu belirtti ve “Anlaşma yapmamanın sonuçlarını istemediklerini düşünüyorum” dedi.

TRUMP 'BOMBA İSTEMİYOR'

ABD İran'ın nükleer silah yapma hedefi olduğunu savunan ABD, rejimin uranyum zenginleştirmeyi tamamen bırakmasını istiyor.

Trump, 2018 yılında yapılan sivil kullanım seviyesinde zenginleştirmeyi bile reddediyor. İran, ana nükleer tesisleri geçen yıl Haziran ayında ABD bombalarıyla tahrip edilmeden veya önemli ölçüde hasar görmeden önce yüzde 60'a kadar zenginleştirme yapıyordu. Bu oran, nükleer bomba yapmak için gerekli olan nükleer eşiğe çok yakın.

Washington ayrıca İran'ın balistik füzelerinin menzilini sınırlamak ve Tahran'ın Irak, Lübnan, Yemen ve Suriye'deki müttefik silahlı gruplarının artık askeri veya mali destek almamasını sağlamak istiyor.

MASADA KIRILMA NOKTASI

Fransa, Almanya gibi büyük Avrupa ülkeleri ve İsrail, ABD'nin taleplerine destekliyor. İsrail doğrudan bir askeri operasyon yapılması gerektiğini savunurken Avrupa, İran'a yaptırımlarla karşılık veriyor.

Ancak İran hükümeti, nükleer konularla ilgili müzakereleri yalnızca yaptırımların kaldırılması ve gerilimin azaltılması için yapacağını defalarca vurguladı.

İranlı yetkililer, İran'ın füze programı ile ilgili tartışmaların kırmızı çizgi olduğunu söyledi. Arakçi ayrıca ABD'nin savaş tehditlerinin sona ermesini istediğini de belirtti.