İran'da ölü sayısına dair kan donduran rapor

İran’da 28 Aralık 2025’te ekonomik sorunlar nedeniyle başlayan ve kısa sürede ülke geneline yayılan protestolar devam ediyor. Gösterilerin 22’nci gününde, hayatını kaybedenlerin sayısına ilişkin farklı kaynaklardan çarpıcı açıklamalar geldi.

ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), protestolarda yaşamını yitirenlerin sayısının 3 bin 308’e yükseldiğini duyurdu. HRANA’nın verilerine göre, ülke genelindeki olaylarda 24 bin 266 kişi gözaltına alınırken, can kayıplarının protestoların sert şekilde bastırıldığı bölgelerde yoğunlaştığı belirtildi.

İsmi açıklanmayan İranlı bir yetkili ise doğrulanmış ölü sayısının en az 5 bin olduğunu açıkladı. Yetkili, bu sayıya yaklaşık 500 güvenlik görevlisinin de dahil olduğunu ifade ederken, ölümlerin büyük bölümünün İran’ın kuzeybatısındaki Kürt bölgelerinde yaşandığını öne sürdü. Aynı yetkili, can kayıplarından “silahlı gruplar ve terörist unsurların” sorumlu olduğunu iddia etti.

Öte yandan, İran’da görev yapan bazı doktorların hazırladığı raporlar resmî açıklamaların çok üzerinde rakamlar ortaya koydu. Sağlıkçılar tarafından paylaşılan değerlendirmede, protestolar süresince en az 16 bin 500 kişinin hayatını kaybettiği, 330 binden fazla kişinin ise yaralandığı ileri sürüldü. Raporda, yaşamını yitirenlerin büyük çoğunluğunun 30 yaşın altında olduğu ve güvenlik güçlerinin askeri nitelikte silahlar kullandığı iddia edildi. Bu tablo “dijital karanlık altında yaşanan bir katliam” olarak nitelendirildi.

İran’da protestolar, yerel para biriminin hızla değer kaybetmesi ve artan hayat pahalılığına tepki olarak Tahran Büyük Çarşı’da başlamış, ardından birçok kente yayılmıştı. Başkent Tahran’da 8 Ocak’ta şiddetin tırmanması üzerine ülke genelinde internet erişimine kısıtlamalar getirilmişti. Protestolar ve can kayıplarına ilişkin belirsizlik ise sürüyor.