İran, kendi internetini dünyadan kopartacak: Kendi ağlarını kuruyorlar

İran rejimi küresel internet ile bağlarını kalıcı olarak koparmaya hazırlanıyor. Uzmanlara göre artık internet erişimi sadece devlet tarafından onaylanan kişilere verilecek bir ayrıcalık haline gelecek.

Filterwatch tarafından hazırlanan gizli bir rapora göre uluslararası ağa erişim 2026 yılından sonra tamamen kısıtlanacak.

Filterwatch lideri Emir Reşidi, diğer tüm İranlıların sadece "ulusal internet" kullanabileceğini söyledi. 

İran, Kuzey Kore ve Çin gibi sürekli olarak gözlem altında tutulan bir "kapalı ağ" kurarak bu ağı vatandaşların kullanımına açacak.

Devlet medyası ve hükümet sözcüleri bu değişimin kalıcı olduğu yönünde sinyaller veriyor. Yetkililer sınırsız internet erişiminin bir daha geri gelmeyeceği konusunda halkı açıkça uyarıyor. Bu durum ülkenin dış dünya ile dijital iletişimini tamamen sonlandırabilir.

Yeni plan kapsamında sadece güvenlik taramasından geçen veya hükümet onayı alan İranlılar küresel internete erişebilecek. Ancak bu erişim de filtrelenmiş bir versiyon üzerinden sağlanacak.

KAPALI AĞ NASIL ÇALIŞIYOR?

İran'daki mevcut internet kesintisi 8 Ocak tarihinde rejim karşıtı protestoların ardından başladı. Bu kesinti tarihteki en yoğun dijital karartmalardan biri olarak kabul ediliyor.

Mısır'ın 2011 yılındaki Tahrir Meydanı protestoları sırasında uyguladığı kesintiden bile daha uzun sürdü.

Hükümet sözcüleri uluslararası internetin en az 20 Mart tarihine kadar kapalı kalacağını duyurdu. Bu süreçte Çin'den ithal edilen gelişmiş filtreleme teknolojilerinin kullanıldığı tahmin ediliyor.

Bu cihazlar ağ kablolarına bağlanarak trafiği izliyor. Sistemler tüm bir ülkenin trafiğini denetleyebilecek kapasiteye sahip görünüyor.

Araştırmacılar İran'ın dış dünyadan tamamen izole edilmiş bir iç ağ kurduğunu keşfetti. Bu sistem bir ofis ağının sadece içeriden erişilebilir olması gibi çalışıyor.

Araştırmacılar,  "Bu durum tıpkı ofisinizdeki dosya sunucularına veya insan kaynakları sistemlerine dışarıdaki bir kafeden erişememeniz gibidir. İç ağa hapsolmuş bilgilerin dışarıya yönlendirilmesi imkansızdır" sözleriyle bu iç ağı açıklıyor.

Bu yerel ağda sadece devletin onayladığı mesajlaşma servisleri ve arama motorları çalışıyor. Rejim tarafından özel olarak inşa edilen bu uygulamalar her an izlenebiliyor ve dış internetle hiçbir bağlantı taşımıyor.

EKONOMİYE BİR DAHA OLACAK

Eski bir ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi bu girişimin hem korkutucu hem de maliyetli olduğunu belirtiyor.

Kalıcı bir kopuşun ekonomik ve kültürel etkilerinin çok büyük olacağı konusunda uyarıda bulunuyor.

Yetkili, "Rejimin bunu yapması ihtimal dışı değil ancak bu durum onların elini zayıflatabilir. Ekonomiye verilecek zararın sorumluluğu tamamen İran makamlarının üzerinde olacaktır" diye konuştu.

Dijital haklar topluluğu alarm durumuna geçmiş olsa da İran'ın bu yeni dijital izolasyonu kalıcı kılıp kılamayacağı henüz bilinmiyor.

Rejim şu an için sağladığı kontrolden ve protestoları bastırma gücünden memnun görünüyor.