Dünya nefesini tuttu: Görüşmeler başladı

ABD ve İran heyetleri, dünyanın endişe ve umutla izlediği barış görüşmeleri için tam anlamıyla bir kaleye dönüştürülen İslamabad'da buluştu. Görüşmeler resmen başladı.

Günler boyunca sürmesi beklenen görüşmelerde ABD adına müzakereleri yönetecek Başkan Yardımcısı JD Vance ve İran adına görüşmeleri yönetecek Parlamento Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, şehre indi.

Dolaylı olarak yürütülen görüşmelerde J.D. Vance ve ABD heyeti Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile görüşmeye başladı. Daha sonra Şerif, İran heyetine konuşulanları aktaracak.

Pakistan, görüşmelerin yüzyüze devam etmesi için baskı yaptı, ancak bu diplomatik çabalar henüz başarıya ulaşamadı. İranlı müzakere heyetinden ise ilk kare paylaşıldı.

Eğer bu görüşmeler başarılı olursa, dünyayı sarsan petrol fiyatlarının durulmasıyla yaşanması beklenen ekonomik krizin önüne geçilebilir.

Ancak başarısızlık durumunda 2 hafta ateşkes ilan edilen savaşın kaldığı yerden devam etmesi, çok daha ağır çatışmaların yaşanması bekleniyor.

GÖRÜŞMELER İÇİN GERi SAYIM

İran ve ABD heyetleri Pakistanlı arabuluculurla görüşerek şartlarını bir kere daha yineledi.

Pakistanlı yetkililer ise Serana otelde yapılacak görüşmeler için salonu hazır etti. Görüşmelerin saatler içinde başlaması bekleniyor.

ABD tarafı nükleer programın tamamen durdurulması veya kısıtlamasını talep ediyor. Bunun yanında Hürmüz Boğazı'nın açılması da en önemli şartlar arasında.

Baş müzakereci Vance, Cuma günü İslamabad’a giden uçağa binerken gazetecilere kısa bir açıklama yaptı; ertesi gün burada İran ile görüşmeler yapılması planlanıyordu.

“Müzakereleri sabırsızlıkla bekliyoruz. Bence olumlu geçecek. Tabii ki göreceğiz,” dedi. Vance, Başkan Donald Trump'ın kendisine toplantı için “oldukça net talimatlar” verdiğini de sözlerine ekledi.

Vance, “İranlılar iyi niyetle müzakere etmeye istekliyse, biz de kesinlikle onlara el uzatmaya hazırız, bu bir gerçek. Eğer bizimle oyun oynamaya çalışırlarsa, müzakere ekibinin o kadar da anlayışlı olmadığını görecekler” dedi.

İran ise İslamabad’da yürütülen bu hayati önem taşıyan müzakerelerin sonucunun tamamen ABD’nin önceliklerine bağlı olduğunu söyledi.

Muhammed Rıza Arif, X'te yaptığı paylaşımda, ABD temsilcilerinin “Önce Amerika” çıkarlarına odaklanmaları halinde karşılıklı yarar sağlayan bir anlaşmanın olası olduğunu belirtti.
Aref, “Önce İsrail” gündemine yönelme konusunda uyarıda bulundu.

Arif, bunun “anlaşma yok” sonucunu doğuracağını ve İran'ın “kaçınılmaz olarak savunmasını eskisinden daha da şiddetli bir şekilde sürdüreceğini” söyledi.

Arif, bu senaryonun dünyaya “daha büyük maliyetler” getireceği konusunda uyarıda bulundu. Bu esnada iran heyeti de görüşmelerden önce son toplantılarını yaptı.

ABD YIĞILMA YAPIYOR

İran tarafının müzakereler konusundaki temkinli tavrı görüşmelerin başlamadan biteceği korkusuna neden oldu, ancak İran tarafı dün gece iniş yaparak dünyayı rahatlattı.

Nitekim İran tarafının endişeleri haklı olabilir. ABD basını The Wall Street Journal'a göre ABD güçleri görüşmeler daha başlamadan daha fazla piyade ve uçak gücünü Orta Doğu'ya yönlendirdi.

ABD'nin bölgeye gönderdiği 3. uçak gemisi George H.W. Bush ve 2 bin kişilik 11. Deniz Piyadesi Keşif Birliği Orta Doğu'ya yol alıyor.

İran tarafı ise daha temkin olduğunu vurguladı. Pakistan'a varan Galibaf “Eğer müzakereleri boş bir gösteri ya da aldatmaca olarak kullanmayı planlıyorlarsa, bizler Tanrı'ya olan inancımız ve ulusumuzun gücüne güvenerek haklarımızı korumaya hazırız" diye konuştu.

The Wall Street Journal'ın haberine göre İran, binlerce füzeyi cephaneliğinde bekletiyor. Eğer savaş bir daha başlarsa, yaşanacak muharabeler çok daha şiddetli olabilir.

İRAN 'KAYIP YOLCULARLA' YOLA ÇIKTI

JD Vance'ın hükümet uçağı Air Force 2'de Özel Temsilci Steve Witkoff ve Trump'ın damadı Jared Kushner yer aldı. Ancak İran uçağında sadece İranlı lider ve siyasetçiler yoktu.

İran'ı taşıyan yolcu uçağından paylaşılan kareler, İran'ın savaşa olan bakışını gözler önüne serdi.

Galibaf tarafından X üzerinden paylaşılan görüntüde 2 Mart günü ABD'nin İran'ın Minab kentindeki bir kız okuluna fırlattığı ve neredeyse tamamı çocuk 168 kişinin ölümüne sebep olan bombardıman anıldı.

Görüntüde ise, ölen 168 çocuktan 4'ünün çantası ve fotoğraflar, beyaz bir gül ile birlikte İran heyetini taşıyan koltuklara oturtuldu. Galibaf, paylaşımında "Bu uçuşta birlikte Minab'da ölen 168 çocuğu taşıyoruz" dedi.

UNİFORMA DETAYI

İran heyeti dün gece Pakistan'a iniş yaptı. Pakistan jetleri ile korunan ve İslamabad'a ayak bastıkları anda orduyu alarma geçiren heyet, Pakistan Savunma Bakanı Asım Munir tarafından askeri üniforma ile karşılandı.

Geçtiğimiz saatlerde İslamabad'a varan ABD heyeti ise çok daha rahat bir şekilde karşılandı. Savunma Bakanı Munir, Başkan Yardımcısı Vance'ı takım elbise ile karşıladı.

İran heyetinin sürekli suikast tehdidi altında olması gerilimi bir hayli arttırdı. Pakistan, heyetleri korumak için sokaklara 10 bin asker indirdi. Şehre hava savunma bataryaları yerleştirildi.

Arabuluculuk görevini Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif bizzat üslendi. Pakistan'daki görüşmelerin birkaç gün boyunca devam etmesi bekleniyor.

Görüşmeler için İslamabad'daki Serena Oteli boşaltıldı.İslamabad olası bir krize karşı şehri bir kaleye dönüştürdü.

Ancak Pakistanlı bir güvenlik yetkilisi "barışı sağlamanın İran ve ABD'nin elinde olduğunu" belirtti.

İRAN'IN ŞARTLARI KARŞILANDI MI?

İran görüşmelere katılmak için önemli bir şartın altını çizmişti: İsrail'in Lübnan'da sürdürdüğü kara harekatını durdurması gerekiyordu. İran heyeti, Lübnan'da savaş devam ederek görüşmelere katılmayacağını duyurmuştu.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump'ın baskısıyla Lübnan'a olan saldırıları azaltmayı ve Lübnan ile müzakere masasına oturmayı kabul etmişti. Lübnan-İsrail görüşmeleri ABD'de gelecek Salı günü yapılacak.

İsrail ise önümüzdeki hafta Washington’da Lübnanlı diplomatlarla yapılacak görüşmelerde Hizbullah ile ateşkes konusunu masaya yatırmayacağını açıkladı, ateşkesi reddetti.

ABD'nin ise ateşkesi sadece Beyrut için geçerli tutmak ve savaşın Lübnan'ın güneyinde bulunan, Hizbullah'ın güçlü olduğu bölgelerde devam etmesini istiyor.

Yerel kaynaklara göre Lübnan'a yapılan saldırılar büyük oranda azaldı ancak sona ermedi. Hizbullah ve İsrail karşılıklı çatışmalara devam etti. Ancak müzakere ve çatışmalarda azalma İran'ın Pakistan'a varması için yeterli oldu.

İran, 2 maddelik şartlarını da Pakistanlı arabuluculara hatırlattı. Ülkenin dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması müzakerelerin başlaması için ön koşullar arasındaydı.

Bu şartların karşılanmadığını dile getiren İran tarafı karşılık olarak Hürmüz Boğazı'nı kapalı tuttuklarını belirtti.

Bazı İranlı kaynaklar ABD'nin 6 milyar dolar değerinde İran varlığının dondurulmasının kaldırıldığını öne sürdü ancak hiçbir resmi açıklama gelmedi.