İran ve ABD arasındaki 3. tur görüşmeler sona erdi: Neler konuşuldu?

ABD ve İran arasında Cenevre'de gerçekleşen nükleer müzakereler, akşam saatlerinde son buldu. İki taraf da ABD'nin saldırı tehditlerine rağmen Umman Başkonsolosluğu'ndan olumlu mesajlarla ayrıldı.

Trump yönetiminden temsilciler Steve Witkoff ve Jared Kushner ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasındaki görüşmeler, İran'ın nükleer programını ele aldı.

İran Dışişleri Bakanı görüşmelerin sonunda bazı konularda mutabakat sağlandığını ancak diğer konularda hala anlaşmazlıklar bulunduğunu ifade etti.

ABD'li üst düzey bir yetkili müzakerelerin son derece olumlu geçtiğini söylese de görüşmeler esnasında İran'a doğru hareketlenen ABD'nin dev savaş makinesi USS Gerald R. Ford'un Girit'i terk etmesiyle gergin arttı.

GÖRÜŞMELERDE NELER KONUŞULDU?

Perşembe günü düzenlenen üçüncü tur müzakereler hem doğrudan hem de Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi aracılığıyla dolaylı formatlarda yürütüldü.

Kaynaklara göre sabah oturumunda İran'ın sunduğu öneriler ABD tarafında hayal kırıklığı yarattı. Buna rağmen arabuluculuk yapan el-Busaidi sabah oturumunun ardından "önemli ilerleme" kaydedildiğini belirtti.

Arakçi ise her iki tarafın da bir anlaşmaya varma konusunda "açık bir ciddiyet" sergilediğini dile getirdi.

Müzakereler sabah ve öğleden sonra olmak üzere iki ayrı oturum halinde yapıldı. İran tarafı merakla beklenen nükleer anlaşma taslağını sabah oturumu sırasında sundu.

El Cezire'ye konuşan bir İranlı yetkili, uranyum zenginleştirmeden kalıcı olarak vazgeçme veya nükleer tesisleri yıkma taleplerini kesin bir dille reddettiklerini açıkladı.

İran'ın önerisi, uranyum stokunun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı denetimi altında düşük zenginleştirme seviyelerine indirilmesini kapsıyor.

Söz konusu yetkili "Cenevre'deki teklifimiz siyasi açıdan ciddi, teknik açıdan yaratıcıdır ve derhal bir anlaşmaya varmak için gereken her şeyi içermektedir" diye konuştu. Arakçi'nin İran adına anlaşma yapma yetkisine sahip olduğu da belirtildi. Ancak ABD heyeti taslağı tatmin edici bulmadı.

ABD BAŞKANI SALDIRI PLANLARINI İNCELEDİ

ABD heyeti, gelecekteki herhangi bir nükleer anlaşmanın süresiz olarak yürürlükte kalması şartıyla masaya oturdu.

Washington'ın bir diğer temel talebi ise İran'ın 10 bin kilogramlık zenginleştirilmiş uranyum stokundan vazgeçmesi yönünde oldu.

Diplomatik temaslar sürerken ABD'nin en üst düzey askeri komutanları Orta Doğu'daki askeri harekat seçenekleri konusunda Başkan Trump'a kapsamlı bir brifing verdi.

CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper ve Genelkurmay Başkanı General Dan Caine'in katıldığı bu toplantı, krizin başladığı Aralık ayından bu yana gerçekleşen ve Başkan'nın da katıldığı ilk toplantı oldu.

Trump'ın bölgedeki askeri yığınağı artırması ve bir askeri harekatı değerlendirmesi, Cenevre'deki masanın ağırlığını daha da artırıyor.

Eğer müzakereciler, görüşmelerin çöktüğünü aktarırsa askeri müdahale ihtimalinin güçleneceği öngörülüyor.

DÖRDÜNCÜ TUR MÜZAKERELER VİYANA'DA YAPILACAK

Müzakerelerin sonucu henüz belirsizliğini korurken taraflar önümüzdeki hafta dördüncü tur için tekrar bir araya gelmeye hazırlanıyor.

Bakan Arakçi ve el-Busaidi, bir sonraki aşamanın Washington ve Tahran'daki istişarelerin ardından Viyana'daki IAEA karargahında yapılacak teknik görüşmeler olacağını belirtti.

Cenevre'deki temaslar bazı konularda anlayış birliği sağlasa da uranyum zenginleştirme hakları ve yaptırımların kaldırılması gibi temel başlıklarda ciddi boşluklar varlığını sürdürüyor.

Bir sonraki turun, diplomasi ile askeri seçenek arasındaki ince çizgide belirleyici olması bekleniyor.