Işığı her kapattığınızda aslında zarar mı ediyorsunuz?
Işıkları her kapattığınızda aslında kâr mı ediyorsunuz, yoksa cebinizi mi yakıyorsunuz? Nesillerdir süregelen 'aç-kapa yapma' uyarısının, şaşırtıcı karşılığı ve faturanızdaki 'gizli hırsızın' gerçek nedeni ortaya çıktı.
Konutlarda yaygın olan "ışıkları kapatıp açmanın, sürekli açık bırakmaktan daha fazla enerji tükettiği" yönündeki inanış, güncel aydınlatma teknolojileri ve enerji verileri ışığında yeniden değerlendiriliyor. ABD Enerji Bakanlığı ve çeşitli teknik araştırmalar, aydınlatma türlerine göre tasarruf yöntemlerini ve cihazların "bekleme modu" maliyetlerini raporladı.
"ANİ ENERJİ SIÇRAMASI"
Ampulün ilk açılış anında yaşanan "ani enerji sıçraması", teknik bir gerçeklik olsa da milisaniyeler seviyesinde gerçekleşiyor. Yapılan testler, bu kısa süreli yüklemenin, ampulün birkaç saniye boyunca çalışırken tükettiği enerji miktarından daha düşük olduğunu gösterdi.
2026 yılı itibarıyla evlerde yaygınlaşan LED ve OLED teknolojileri, bu ani açılış yüklemesinden etkilenmiyor. Bu tür aydınlatma birimlerinin ömrü, açma-kapama sayısından ziyade toplam çalışma süresine bağlı olduğundan, kullanılmadıkları her an kapatılmaları enerji tasarrufu sağlıyor.
AMPUL TÜRLERİNE GÖRE DEĞİŞİYOR
Aydınlatma sistemlerinde verimlilik, kullanılan ampulün türüne göre farklılık göstermektedir:
- Kompakt Floresan Ampuller (CFL)
Hassas mekanizmaları nedeniyle, bu ampullerin 15 dakikadan daha kısa süreler için kapatılması hem enerji verimliliğini düşürmekte hem de ampul ömrünü kısaltıyor. Bu nedenle CFL'lerde "15 dakika kuralı" tavsiye edildi.
- Endüstriyel Aydınlatma
Sanayi tesislerinde kullanılan Yüksek Yoğunluklu Deşarj (HID) lambaları, 3 ile 20 dakika arasında değişen ısınma sürelerine sahip. Bu tür profesyonel sistemlerde, operasyonel süreç boyunca ışıkların açık kalması daha ekonomik kabul ediliyor.
BEKLEME MODU TÜKETİMİ
Enerji tasarrufu araştırmaları, bağlantılı akıllı ampullerin %30, akıllı termostatların %19 ve akıllı prizlerin %21 oranında maliyet avantajı sağladığını ortaya koydu.
Buna ek olarak, "bekleme modu" olarak adlandırılan gizli tüketim, önemli bir enerji maliyeti oluşturuyor. Yönlendiriciler, oyun konsolları ve dijital ekranlı mutfak aletleri gibi cihazlar, fişe takılı oldukları sürece elektrik tüketmeye devam ediyor. Uzmanlar, kullanılmayan cihazların fişten çekilmesinin, aydınlatma tasarrufundan daha yüksek bir ekonomik kazanım sağladığını belirtti.