James Webb “Kelebek Yıldızı”nı kozasından çıkarken yakaladı
James Webb Uzay Teleskobu (JWST), Boğa Takımyıldızı’ndaki Taurus yıldız oluşum bölgesinde yer alan genç bir yıldız sisteminin çarpıcı bir görüntüsünü yakaladı. IRAS 04302+2247 kod adlı bu yıldız, halk arasında “Kelebek Yıldızı” olarak biliniyor ve yoğun bir gaz ve toz diskiyle çevrili.
Bu tür yapılara “protoplanet disk” yani gezegen öncesi disk adı veriliyor. Genç bir yıldızın etrafını saran bu yoğun halka, yeni gezegenlerin oluştuğu yer olarak biliniyor. James Webb’in çektiği yeni görüntüde, diskin kenardan görünüşü sayesinde yıldızın ışığını engelleyen koyu bir bant ve etrafındaki yansımalar dikkat çekiyor.
TOZ BULUTLARI ARASINDA DOĞAN GEZEGENLER
Kelebek Yıldızı, Dünya’dan yaklaşık 525 ışık yılı uzaklıkta, Güneş Sistemi’ne en yakın yıldız oluşum bölgesi olan Taurus Moleküler Bulutu içerisinde yer alıyor. Bölge; moleküler hidrojen, toz ve geçmiş süpernovalardan kalma ağır elementler açısından zengin olmasıyla biliniyor.
Yeni görüntü, ESA’ya (Avrupa Uzay Ajansı) göre JWST’nin Yakın Kızılötesi Kamerası (NIRCam) ve Orta Kızılötesi Aygıtı (MIRI) tarafından elde edilen kızılötesi veriler ile Hubble Teleskobu’ndan alınan optik arşiv verilerinin birleşimiyle oluşturuldu. Bu birleşim, normalde optik teleskoplarla görünmeyen detayların ortaya çıkmasını sağladı.
DİSKTEKİ KARANLIK BANT NE ANLATIYOR?
Orta kısımdaki koyu bant, yıldızın çevresindeki protoplanet diski oluşturuyor. Bu disk, yıldızın doğrudan ışığını engelliyor ancak çevresindeki gaz ve toz bu ışığı dağıtarak parlak loblar yaratıyor. ESA'ya göre bu disk yaklaşık 65 milyar kilometre genişliğinde; bu da Güneş Sistemi’nin birkaç katı büyüklüğünde bir alan anlamına geliyor.
Astronomlar, bu diski kenardan görebildikleri için diskin kalınlığını ve toz dağılımını daha iyi inceleyebiliyor. Bu tür bilgiler, gezegenlerin nasıl oluştuğu ve kütle kazandığı konusunda kritik önem taşıyor. Tozun zamanla diskin orta düzlemine çökelmesi, gezegen oluşumunun ilk adımı olan gezegenimsilere dönüşüm sürecini başlatıyor.
Görüntü, geçtiğimiz yıl The Astrophysical Journal dergisinde yayımlanan bir çalışmanın parçası olarak elde edildi. Çalışma, nebula parlaklığının zamanla değiştiğini ve bunun iç diskte bir eğiklik veya hizasızlık olabileceğini gösterdiğini ortaya koydu.