Kapıdan girince her şeyi unutmanızın nedenini bilim açıkladı
Mutfak kapısından girdiğiniz an ne yapacağınızı bir anda unutuyorsanız panik yapmayın, bilim insanları bunun bir hastalık değil beynin bir 'dosya temizliği' olduğunu kanıtladı.
Bilim dünyasında "Kapı Eşiği Etkisi" olarak adlandırılan bilişimsel süreç, bireylerin bir mekandan başka bir mekana geçtiklerinde hedeflerini aniden unutmalarının temel nedeni olarak gösteriliyor. Uzun süredir odaklanma sorunu veya hafıza zayıflığı ile karıştırılan bu durumun, aslında beynin bilgi işleme mimarisinden kaynaklanan yapısal bir özellik olduğu saptandı.
BİLGİNİN BÖLÜMLENMESİ VE "OLAY SINIRI" ALGISI
Psikoloji ve nörobilim alanında yapılan araştırmalar, insan beyninin bilgileri "olay modelleri" adı verilen yapılar halinde depoladığını ortaya koyuyor. Denekler üzerinde yapılan testlerde, bir kapı eşiğinden geçme eyleminin beyin için "olay sınırı" teşkil ettiği gözlemlendi. Bu sınır, beynin mevcut bilişimsel dosyayı kapatıp yeni ortam için taze bir dosya açmasına neden oluyor.
Radford Üniversitesi ve Notre Dame Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen çalışmalara göre, fiziksel geçiş anında beyin, eski mekanda edinilen kısa süreli bilgileri "işlevini tamamlamış" kabul ederek önbellekten temizliyor. Bu durum, bireyin yeni mekana girdiğinde bir önceki odada kurduğu niyetle olan zihinsel bağının kopmasına sebebiyet veriyor.
ADAPTASYON MEKANİZMASI OLARAK HAFIZA KAYBI
Uzmanlar, bu durumun patolojik bir unutkanlık olmadığını, aksine zihnin yeni çevreye hızla uyum sağlama kapasitesinin bir yan etkisi olduğunu belirtti. Beyin, dikkatini yeni girdiği ortamdaki potansiyel uyaranlara vermek için kapasite açmakta ve bu esnada "bir önceki odada kalan" düşük öncelikli hedefleri eliyor.
BEYNİ DİRENÇLİ HALE GETİREBİLİRSİNİZ
Bilimsel raporlar, bu fenomenin etkilerini en aza indirmek için belirli stratejilerin uygulanabileceğine dikkat çekti: Mekan değiştirmeden önce hedeflenen eylemin yüksek sesle tekrarlanması, bilginin çalışma belleğinde daha dirençli hale gelmesini sağlar. Unutulan bilginin geri çağrılması için eylemin planlandığı ilk ortama fiziksel olarak geri dönülmesi, mekansal ipuçları aracılığıyla beynin ilgili dosyayı yeniden erişime açmasını kolaylaştırır.