Kedilerle insanların arasındaki ilişki genetik çıktı
Evcil kedilerde görülen bazı kanser türlerinin, insanlardaki kanserlerle genetik düzeyde dikkat çekici benzerlikler taşıdığı ortaya kondu. Yeni bir araştırmaya göre, kedilerde gelişen belirli kanserler, insanlarda görülenlerle çok benzer genetik mutasyonlar yoluyla ilerliyor. Bu durumun hem veterinerlik hem de insan onkolojisi açısından tedavi yaklaşımlarını geliştirebileceği belirtiliyor.
Araştırmada, kanserin kediler ve insanlar arasında benzer şekilde davrandığı ve bir türde edinilen bilginin diğerine katkı sağlayabileceği vurgulandı.
Avrupa’da yaklaşık 139 milyon hanenin en az bir kediye sahip olduğu ve bunun Avrupa hanelerinin yaklaşık yüzde 26’sına karşılık geldiği ifade edilirken, kanserin kedilerde en önemli hastalık ve ölüm nedenleri arasında yer aldığına dikkat çekildi.
Buna rağmen hastalığın nasıl geliştiğine dair bilginin sınırlı olduğu kaydedildi. Ayrıca evcil kedilerin sahipleriyle benzer çevresel kanser risklerine maruz kaldığı, bu nedenle bazı nedenlerin ortak olabileceği belirtildi.
Çalışmanın eş birinci yazarı, genomik araştırma enstitüsü Wellcome Sanger Institute’dan Bailey Francis, farklı türlerde kanser genomiklerinin karşılaştırılmasının kanserin nedenlerine dair daha geniş bir anlayış sağladığını söyledi.
Francis, araştırmanın en önemli bulgularından birinin, kedilerdeki genetik değişimlerin insanlarda ve köpeklerde görülen bazı değişimlerle benzerlik göstermesi olduğunu ifade etti. Bu durumun, disiplinler arası veri ve bilgi paylaşımının hem veterinerlik hem de insan kanseri araştırmaları için fayda sağlayabileceğini dile getirdi.
500 KEDİ İNCELENDİ
Araştırma ekibi, yedi ülkeden yaklaşık 500 evcil kediyi inceledi ve veterinerlik amaçlı daha önce alınmış doku örneklerinden DNA dizilemesi gerçekleştirdi. İncelemede, 13 farklı kedi kanseri türü dahil olmak üzere insan kanseriyle ilişkili yaklaşık 1000 gen tarandı.
Bu sayede kedilerdeki genetik değişimler, insan ve köpek kanserlerindeki değişimlerle karşılaştırıldı. Bazı kanser türlerinde kedilerdeki genetik sürücülerin insanlardakilerle yakından örtüştüğü belirlendi. Toplamda 31 sürücü gen tespit edildiği ve bunun hem veteriner hem de insan onkolojisi araştırmaları için yeni kapılar aralayabileceği aktarıldı.
Çalışmada, TP53 geninin kedi tümörlerinde en sık mutasyona uğrayan gen olduğu ve tüm tümörlerin yüzde 33’ünde görüldüğü belirtildi. Bu oranın insanlardaki yüzde 34’lük oranla benzerlik gösterdiği kaydedildi. Bu mutasyonların, genin tümör baskılayıcı işlevini devre dışı bırakarak kanser gelişimini teşvik ettiği ifade edildi.
Araştırma ayrıca kedi meme kanserleri ile insan meme kanserleri arasında da benzerlikler ortaya koydu. Meme kanseri kadınlarda en yaygın kanser türü olurken, meme karsinomu dişi kedilerde en sık görülen kanserlerden biri olarak öne çıkıyor.
Her iki türde de normalde hücre büyümesini kontrol eden sürücü genlerin mutasyona uğradığında tümörlerin kontrolsüz şekilde büyümesine ve yayılmasına yol açtığı belirtildi. Meme karsinomunda en yaygın sürücü genin FBXW7 olduğu ve kedi tümörlerinin yüzde 50’sinden fazlasında bu gende değişim bulunduğu aktarıldı. İnsanlarda ise bu genin kötü prognozla ilişkili olduğu ifade edildi.
Çalışmanın eş kıdemli yazarı Sven Rottenberg, bu ölçekte daha önce mümkün olmayan şekilde farklı tümör tiplerinde ilaç yanıtlarının değerlendirilebildiğini söyledi. Rottenberg, bunun hem kediler hem de insanlar için gelecekte klinik uygulamalara taşınabilecek yeni tedavi seçeneklerinin belirlenmesine yardımcı olabilecek bir araç olduğunu dile getirdi.