Kur’an’da adı geçen bu ağacın ardında bambaşka bir gerçek var
Kur’an-ı Kerim’de "lanetlenmiş ağaç" ve cehennem azabının bir parçası olarak tasvir edilen Zakkum ağacı, hem teolojik betimlemeleri hem de fiziksel dünyadaki çarpıcı özellikleriyle dikkat çekiyor. İşte tüm detaylar...
İslam inancında cehennem azabının temel sembollerinden biri olarak nitelendirilen Zakkum ağacı, kutsal metinlerdeki tasvirleri ve dünyadaki botanik karşılığı ile dikkat çekiyor. Kur’an-ı Kerim’de "lanetlenmiş ağaç" ve "zalimlerin yiyeceği" olarak tanımlanan bu bitki, hem tefsir kaynaklarında hem de modern botanik literatüründe farklı açılardan ele alınıyor.
KUTSAL METİNLERDE BÖYLE TASVİR EDİLİYOR
Zakkum ağacı, Kur’an-ı Kerim’de Saffat, Duhan ve Vakıa surelerinde doğrudan zikrediliyor. İslam teolojisine göre bu ağaç, cehennemin dibinden çıkan ve ateşte yetişen bir bitkidir. Kur’an’daki tasvirlere göre, Saffat Suresi’nde ağacın tomurcukları çirkinliği ve ürkütücülüğü ifade etmek amacıyla "şeytanların başlarına" benzetiliyor.
Duhan Suresi’nde ağacın meyvesinin, günahkarların karnında "erimiş maden" veya "kaynar su" gibi fokurdayacağı ve büyük bir acı vereceği bildiriliyor.
İsra Suresi’nde geçen "lanetlenmiş ağaç" ifadesinin tefsirlerde Zakkum olduğu kabul edilir. Bu kavramın, ateşte ağacın bitmeyeceğini savunanlara karşı bir imtihan ve uyarı niteliği taşıdığı ifade ediliyor.
BOTANİK LİTERATÜRÜNDEKİ KARŞILIĞI
Bugün dünyada "zakkum" adıyla bilinen bitki, pembe ve beyaz çiçekleriyle estetik bir görünüm sunmasına karşın, içerdiği yüksek toksisite nedeniyle botanik dünyasının en tehlikeli türleri arasında yer alıyor.
Yapraklarından köklerine kadar her parçasında "oleandrin" gibi kalp glikozidleri bulunur. Tek bir yaprağının tüketilmesi dahi yetişkin bir insan için ölümcül risk teşkil ediyor. Zakkum odununun yakılmasıyla ortaya çıkan dumanın solunması veya çiçeklerinden elde edilen balın tüketilmesi ciddi zehirlenme vakalarına yol açabiliyor. Aşırı acı tadı ve zehri, bitkiyi doğadaki otçul canlılara karşı koruyan bir savunma sistemi.
ZIKKIM KELİMESİ BU AĞAÇTAN TÜREMİŞTİR
Zakkum ağacı, taşıdığı acı ve zehir metaforuyla Türk diline ve edebiyatına da nüfuz etmiştir. Halk arasında kullanılan "zıkkım" kelimesi, doğrudan bu ağacın isminden türetilmiştir. Edebiyatta ise genellikle "görünüşü aldatıcı ama özü acı olan durumlar" için bir simge olarak kullanılıyor.