Kürk için getirildiler ama ülkeyi felakete sürüklüyor
Fransa’ya 19. yüzyılda kürk için getirilen koypular, kontrolsüz çoğalarak seddelere, tarım arazilerine ve çevre sağlığına zarar vermeye başladı... Kontrol altına alınmaya çalışılıyor.
Fransa’da 19. yüzyılın sonlarında kürk ticareti için ülkeye getirilen ve halk arasında “su maymunu” olarak bilinen koypular (Myocastor coypus) kontrolden çıktı. Hızla çoğalan hayvanlar, açtıkları tünellerle seddeleri ve su kanallarını tehdit ederken tarım arazilerine ve doğal yaşama da zarar veriyor.
ÇÖKME RİSKİ YARATIYOR
Koypuların açtığı 6 ila 20 metre uzunluğundaki tüneller, su kanalları ve taşkın önleme seddelerinde erozyona neden oluyor. Normal şartlarda fark edilmesi zor olan bu boşluklar, taşkın sırasında seddelerin zayıflamasına ve çökme riskinin artmasına yol açabiliyor.
Sorunun ekonomik boyutu da dikkat çekiyor. İtalya’da 1995-2000 yılları arasında koypuların su yapılarına verdiği zarar 11 milyon euro olarak kaydedildi. Fransa’da ise tünellerin neden olduğu erozyon nedeniyle su yollarının bakım ve onarım maliyetleri artıyor.
Charente-Maritime bölgesindeki İle-d’Aix’te koypu sayısının 500’e ulaştığı, bunun adadaki 175 kişilik yerleşik nüfusu geçtiği bildiriliyor.
TARIM VE DOĞAL YAŞAM DA BASKI ALTINDA
Koypuların mısır, tahıl, kanola ve ayçiçeği tarlalarında hektar başına 500 euroyu aşan zarara neden olabildiği belirtildi. Sazlıkları tahrip eden tür, su kuşlarının kuluçka alanlarını bozarken yerli su sıçanlarıyla da rekabet ediyor.
Koypuların hayvanlarda karaciğer kelebeği hastalığının yayılmasına katkıda bulunabildiği ve insanlara bulaşabilen leptospiroz açısından da risk taşıdığı ifade edildi. Fransa’da 2014 yılında 628 leptospiroz vakası kaydedilmişti.
TAMAMEN YOK EDİLMESİ ZOR
Fransa’da koypularla mücadele yasal düzenlemeler kapsamında sürdürülüyor. Marais Poitevin gibi bölgelerde çalışmalar zorunlu hale getirilirken, operasyonlar yerel birliklerin koordinasyonunda yürütülüyor.
Uzmanlar, yüksek üreme kapasitesi nedeniyle türün tamamen ortadan kaldırılmasının oldukça zor olduğunu belirtiyor. Bu nedenle avlanma ve canlı yakalama tuzaklarının yanı sıra kısırlaştırma ve fiziksel bariyerler gibi alternatif yöntemler de deneniyor.
Lyon Belediyesi de Confluence bölgesindeki koypular için avlanma yerine kısırlaştırma uygulanabilmesi amacıyla 2025 sonunda valilikten izin talep etti.