Mahkemeden işçileri ilgilendiren 'WhatsApp' kararı

Pandemi sonrası yaygınlaşan uzaktan çalışma modeli, iş hayatında yeni hukuki tartışmaları da beraberinde getirdi. Son dönemde verilen yargı kararları, mesai dışındaki dijital iletişimin “fazla çalışma” kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği sorusunu gündeme taşıdı. WhatsApp mesajları, Teams görevleri ve mesai sonrası gönderilen e-postalar artık iş mahkemelerinde daha sık dava konusu oluyor.

FAZLA MESAİ ÜCRETİ

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’nin (BAM) yakın tarihli bir kararında, mesai saatleri dışında WhatsApp üzerinden iletilen iş talimatlarının çalışma süresi kapsamında değerlendirilebileceği belirtildi. calismayasami.com’da yer alan değerlendirmeye göre mahkeme, somut olayda işçiye fazla mesai ücreti ödenmesi gerektiğine hükmetti. Kararda, özellikle iş emri niteliği taşıyan mesajlar, sürekli yazışma baskısı ve mesai sonrası verilen görevler belirleyici unsurlar arasında gösterildi.

WHATSAPP, TEAMS, ZOOM, E-POSTA DELİL

Uzmanlara göre WhatsApp yazışmaları, Teams kayıtları, Zoom toplantıları, e-posta trafiği ve sistem giriş-çıkış kayıtları fazla mesai davalarında delil olarak kullanılabiliyor. İşveren tarafından düzenli görev verilmesi, sürekli geri dönüş beklenmesi ve gece saatlerinde çalışma talimatı iletilmesi durumunda işçinin fazla çalışma iddiasının güçlendiği ifade ediliyor.

4857 sayılı İş Kanunu’na göre haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla mesai olarak kabul ediliyor. Fazla çalışma ücretinin ise normal saat ücretine göre yüzde 50 zamlı ödenmesi gerekiyor. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin son dönemdeki kararlarında da fazla mesai iddialarında dijital kayıtlar, fiili çalışma düzeni ve işveren talimatlarının önemine dikkat çekiliyor.

Uzaktan çalışma modelinde en çok tartışılan konuların başında “mesainin ne zaman sona erdiği” geliyor. Pek çok çalışan, akşam saatlerinde mesajlara yanıt vermek zorunda kaldığını, hafta sonlarında da iş takibinin sürdüğünü ve sürekli çevrimiçi olma baskısı yaşadığını dile getiriyor. Çalışma hayatı uzmanları, bu durumun tükenmişlik, psikolojik baskı ve iş-özel yaşam dengesinin bozulması gibi sorunları artırdığına işaret ediyor.

Avrupa’da bazı ülkelerde uygulanan “bağlantıyı kesme hakkı” da Türkiye’de tartışılmaya başlandı. Bu modele göre çalışanların mesai saatleri dışında e-posta yanıtlama, telefonlara cevap verme ve mesaj takibi zorunluluğu sınırlandırılıyor. Uzmanlar, Türkiye’de de uzaktan çalışma sistemine ilişkin yeni yasal düzenlemelerin ilerleyen dönemde gündeme gelebileceğini değerlendiriyor.