Yandaş kanalda coşan Mehmet Şimşek'ten tozpembe tablo
Ekonomi yönetiminin sürekli "Ekonomimiz, ani şoklara dayanıklı" söylemi bu defa gündeme gelmedi. Orta Doğu'da ABD ve İsrail'in İran'a yönelik başlattığı savaş ivme kazanarak büyüyor. Savaşın ekonomiye etkisi ise oldukça tehlikeli. Bu tehlikelerle ilgili endişelerini yandaş kanalda ilk kez dile getiren Şimşek, dar gelirliyle ilgili de şaşırtan açıklamalarda bulundu.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yandaş kanala savaşın seyrinin Türkiye ekonomisine olan yansımalarını ve endişelerini ilk kez açıkladı.
Şimşek, Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimin küresel ticareti ve enerji fiyatlarını etkilediğini belirterek, "Savaş devam ederse ciddi bir enflasyon riski söz konusu." ifadelerini kullandı. Şimşek ayrıca, "Daha çok cari açık konusunda tedirginim ama yine de yönetilebilir olacağını düşünüyorum." diye konuştu.
ŞİMŞEK'TEN TOZ PEMBE TABLO
Şimşek, gelir dağılımına dikkat çekerek, "Gelir dağılımında iyileşme başladı. Neymiş efendim, programın yükünü dar gelirli çekiyormuş, ücretli çekiyormuş. Bu tamamen bir ezber. Doğru değil.
Biz aslında vergide adaleti sağlamak için bayağı adım attık. Şimdi peki sonuç alıyor musunuz diye soracaksınız.
Birincisi, dolaylı vergilerin toplam vergiler içerisindeki payı düştü. Program döneminde yüzde 66 civarından yüzde 62 civarına düştü. Neyin oranı? Dolaylı vergilerin toplam vergilerdeki oranı.
Bu iyileşme vergide adaletin iyileştiğini gösteriyor. Güçlendiğini gösteriyor.
İkincisi, gelir dağılımında iyileşme başladı. Ben teknik terimlere yani seyircilerimizi hani teknik konulara girmek istemiyorum. Oradaki iyileşme gelir dağılımının iyileştiğini gösteriyor.
Mesela diğer önemli bir konu bir rakam daha sizinle paylaşayım. Ücretlilerin ücretlilerin milli gelir içerisindeki payı arttı. 2023'te yüzde 32'ydi. 2025'te yüzde 37 civarına çıktı.
Neymiş efendim? İşte programın yükünü işte malum çevrelerin programın yükünü işte dar gelirli çekiyormuş. Programın yükünü çalışan çekiyor çekiyor. Yok yok hiçbir rakam desteklemiyor. Bu tamamen bir ezber ve bu ezber kalıplaşmış şeylerden çıkılabiliyor. Bu ezber doğru bir ezber değil." ifadelerini kullandı.
"SAVAŞ DEVAM EDERSE..."
Şimşek, özellikle Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gerilimlerin küresel ticaret akışını zorlaştırdığını ifade ederek, "Hem Kızıldeniz hem Hürmüz'de ciddi sıkıntı var. Bu durum Asya'dan Avrupa'ya ve Avrupa'dan Asya'ya ulaşımı etkiliyor. Bu da küresel ticareti ve küresel enflasyonu etkiliyor. Savaş devam ederse ciddi bir enflasyon riski söz konusu." dedi.
"SAVAŞIN ETKİSİNİ KÜÇÜMSEMEMEK LAZIM"
Savaşın Türkiye ekonomisine etkisini de değerlendiren Şimşek, çatışmaların kısa sürmesi halinde etkilerin sınırlı kalabileceğini söyledi. Şimşek, "1-2 ay sürerse etkilerin kontrol edilebilir olduğunu düşünüyoruz ama daha uzun sürerse cari açık ve enflasyona etkilerinin olumsuz olma ihtimali var. Savaşın etkisini küçümsememek lazım ama bu etkiyi yönetiyoruz." ifadelerini kullandı.
Geçen yıl yaşanan İsrail-İran gerilimini hatırlatan Şimşek, Hürmüz Körfezi'nin kapanmasının dünya enerji ve emtia ticareti üzerinde ciddi sonuçlar doğurabileceğini ve bunun Türkiye'ye de yansıyabileceğini belirtti.
PİYASALARDA ALINAN TEDBİRLER
Şimşek, küresel şokun etkilerini sınırlamak için ekonomi yönetiminin çeşitli adımlar attığını açıkladı. Merkez Bankası'nın döviz ve TL likiditesini yönetmek için önemli tedbirler aldığını belirten Şimşek, TL uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemlerinin başlatıldığını söyledi.
Sermaye Piyasası Kurulu'nun da piyasalarda spekülatif hareketleri önlemek için önlemler aldığını aktaran Şimşek, borsada açığa satışın geçici olarak yasaklandığını ifade etti. Borsa İstanbul'un da emir işlem yoğunluğunu düşürerek piyasalardaki oynaklığı azaltmaya yönelik adımlar attığını dile getirdi.
"EŞEL MOBİL OLMASAYDI MAZOT 83 LİRA OLACAKTI"
Enerji fiyatlarındaki yükselişe karşı eşel mobil sistemini devreye aldıklarını belirten Şimşek, bu sayede akaryakıt fiyatlarının vatandaşlara daha sınırlı yansıdığını söyledi.
Şimşek, "Eşel mobil sistemini uygulamasaydık bugün Ankara'da mazotun litresi 83 lira 10 kuruş olacaktı. Petrol fiyatlarındaki artışla bu seviyeye çıkacak olan fiyat, eşel mobil sayesinde şu an 67 lira 10 kuruş. Benzin de bugün 62 lira 30 kuruş seviyesinde. Bu sistemi devreye almasaydık 71 lira 11 kuruş olacaktı." dedi.
Bu uygulamanın bütçeye ciddi yük getirdiğini belirten Şimşek, sistemin geçici olarak uygulandığını ve savaşın kısa sürede sona ermesi beklentisiyle devreye alındığını ifade etti.
"ENFLASYON BU YIL DA DÜŞMEYE DEVAM EDECEK"
Şimşek, savaşın küresel ekonomide şok etkisi yarattığını ancak Türkiye'nin süreci yönetmeye çalıştığını söyledi. Enflasyonun bu yıl da düşüş eğilimini sürdüreceğini dile getiren Şimşek, "Savaş nedeniyle ciddi bir şokla karşı karşıyayız. Geçici olacağı varsayımıyla söylüyorum, enflasyon bu sene düşmeye devam edecek. Daha çok cari açık konusunda tedirginim ama yine de yönetilebilir olacağını düşünüyorum." diye konuştu.