Merkez Bankası'nın zor sınavı! Altın hamlesi doları dizginleyebilecek mi?

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ile başlayan savaşın birinci ayı dolmak üzere. Türkiye'yi de ekonomik olarak etkileyen savaş, vatandaşların dövize olan talebini artırdı. TCMB'nin ise ek önlemler aldığı haberleri gündeme bomba gibi düştü.

"Merkez Bankası altın rezervlerini swap (takas) için kullanacak" haberi sonrası herkes aynı soruyu soruyor.

Elimizdeki altınlara ne olacak ve bu hamle doları nasıl etkiler? Bloomberg'e konuşan konuya yakın kaynakların verdiği bilgiye göre Londra piyasasında altın-döviz swap (takas) işlemleri yapılacak. Peki bu ne demek TCMB'nin rezervlerindeki altına ne olacak?

TCMB, 135 milyar dolarlık altın rezervinin 30 milyar dolarını İngiltere Merkez Bankası'nda tutuyor. Bu swap işlemi ise belirli bir süre karşılığında 30 milyar dolarlık altınını rehin bırakarak döviz talebini karşılaması demek oluyor.

TCMB'NİN AMACI NEDİR?

Vergi Uzmanı Ozan Bingöl, konuya ilişkin yaptığı açıklamada "TCMB'nin enflasyonla para politikası kısmında nasıl mücadele ediyoruz? Görünen ne? Döviz kurunu baskılayarak. Şimdi döviz kurunu baskılayarak bir enflasyonla mücadele yürütülüyor o tarafta. Bu baskılandığı için doğal olarak TCMB'nin de piyasanın da döviz talebi de var. Borçlananların, döviz talebi artanların, dövize ihtiyacı var. Bu yüzden de TCMB'de rezerv olarak kalması elde bulundurmasını gerektiriyor." ifadelerini kullandı.

Bingöl, bu nedenle Merkez Bankası'nın altın satarak yerine döviz koyacağını belirterek sözlerine şöyle devam etti:

"Son dönemde özellikle Merkez Bankamız altın alımına da yönelmişti. Şimdi bu alımın bir miktarını satarak kasasına döviz koyuyor. Dövize olan talebi karşılamak için."

Uzun zamandır dövizi baskılayarak TCMB'nin enflasyonla mücadele ettiğini belirten Bingöl, "Bıraksalardı dolar bugün 44 lira olmazdı. Doğal olarak orada yürütülen enflasyonla mücadele kısmında altını satalım yerine döviz koyalım. Döviz talebi var. Dövizi baskılıyoruz bunun için de dövize ihtiyacımız var" ifadelerini kullandı.

Bu önlemlerin savaşın uzun süre devam edeceğine işaret ettiğini belirten Bingöl, TCMB'nin şoklara hazırlıklı yakalanmak adına bu işlemi yaptığını belirtti.

MERKEZ BANKASI'NDAN DENGELERİ DEĞİŞTİRECEK ALTIN KARARI

TCMB, ekim ayında aldığı 'yerli altın' alımını durdurma kararından vazgeçti. Petrol fiyatlarında yaşanan artış ve altın fiyatlarında yaşanan sert düşüşlerin ardından Merkez Bankası, yurtiçi piyasalarda üretilen altının alımına yeniden başladı. Bu kararın fiziki altın alım-satımındaki fiyat makasının artmasına neden olması bekleniyor.

YERLİ ALTIN ALIMI YENİDEN BAŞLADI

Enerji fiyatlarındaki artışla beraber Türk lirasını desteklemek amacıyla 135 milyar dolara yaklaşan altın rezervini kullanmayı değerlendiren TCMB, altın fiyatlarında yaşanan sert düşüşlerin ardından yeniden yurtiçinde üretilen altınların alımına başladı.

Merkez Bankası'nın iç piyasalardan toplayacağı altının miktarına göre fiziki altında arzında sıkıntılar yaşanabileceğini belirten uzmanlar, söz konusu kararın ardından kuyumculardaki altın alım-satım makasının daha da açılabileceği uyarısında bulundu.

TCMB'NİN HAMLESİ VATANDAŞI NASIL ETKİLER?

1. Swap Hamlesi Tam Olarak Nedir?
Merkez Bankası (TCMB), elindeki fiziki altınları (özellikle Londra’dakileri) geçici bir süreliğine "rehin" verip karşılığında nakit dolar veya euro alacak. Belirli bir süre sonra doları geri verip altınlarını geri alacak.

2. Neden Altınlar Devreye Giriyor?
İran-İsrail gerilimi petrol fiyatlarını 100 doların üzerine çıkardı. Bu da Türkiye'nin enerji ithalatı için acil dövize ihtiyaç duyması demek. MB, piyasada oluşabilecek "dolar kıtlığını" önceden engellemek için altın kozunu oynuyor.

3. Dolar Kuru Düşer mi?
Bu hamle doları düşürmekten ziyade, şok artışları engellemeyi hedefler. Piyasaya sürülecek nakit döviz, Kapalıçarşı ile bankalar arasındaki fiyat farkını kapatmayı ve kurun 44,35 seviyelerinde dengelenmesini amaçlıyor.

4. Altın Rezervleri Azalıyor mu?
Hayır. Bu bir satış değil, takastır. Altınlar mülkiyet olarak yine Türkiye’nin kalmaya devam eder, sadece finansal bir işlem için "teminat" olarak kullanılır.

5. Vatandaşı Nasıl Etkiler?
Eğer bu hamle başarılı olursa, döviz kurlarındaki sert dalgalanmaların önüne geçilir. Bu da akaryakıt zamlarının ve genel enflasyon şoklarının bir nebze dizginlenmesi anlamına gelir.