Mezardan çıkan altın kolyenin üzerinde gizemli figürler bulundu
Ukrayna'nın güneyindeki Herson bölgesinde bulunan Oğuz Kurganı'ndan çıkarılan yaklaşık 2 bin 300 yıllık altın kolye yeniden incelendi. İskit dönemine ait seçkin bir kadın mezarından gelen eserin üzerindeki küçük figürlerin, yıllardır düşünüldüğünden tamamen farklı anlamlar taşıyabileceği ortaya çıktı.
Kolye uzun süredir biliniyor ancak yayımlanan yeni araştırmada üzerindeki ayrıntılar yeniden değerlendirildi. Araştırmacı Mikhail Treister'e göre daha önce yılan bacaklı tanrıçalar veya sirenler olarak yorumlanan kanatlı kadın figürleri, aslında insan ve arı özelliklerini bir araya getiren sıra dışı tasvirler olabilir.
KOLYEDE 84 ALTIN BONCUK BULUNUYOR
Oğuz Kurganı'nın kuzey mezarında bulunan kolyenin, MÖ 4. yüzyılın ortaları ile üçüncü çeyreği arasındaki döneme ait olduğu değerlendiriliyor. Mezarın ise yüksek statülü bir kadına ait olduğu biliniyor. Kadının İskit kraliyet ailesiyle bağlantılı olabileceği, hatta literatürde "Bosporos prensesi" olarak anılan kişi olabileceği öne sürülüyor ancak bu kimlik kesinleşmiş değil.
Kolyenin üzerinde iki parçanın birleştirilmesiyle yapılmış toplam 84 altın boncuk bulunuyor. Bunların arasına lotus çiçeği biçimindeki süslemeler yerleştirilmiş. Günümüze ulaşan 34 tam ve iki parçalı küçük sarkıtta ise üst kısmı kadın, alt kısmı farklı bir canlıyı andıran kanatlı figürler görülüyor.
Treister, bu figürlerin alt bölümünün yılan bacaklarına ya da sirenlerde görülen uzuvlara benzemediğini belirledi. Bunun yerine daralan ve çizgili yapının bir böceğin, özellikle de arının gövdesine benzediğini savundu. Buna göre kolyenin etrafında sıralanan figürler, insan ve arının birleşiminden oluşan "arı kadınlar" olabilir.
Araştırmacı, benzer figürlerin izini yaklaşık 300 yıl daha eskiye kadar sürdü. Rodos ve Melos'ta MÖ 7. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenen bazı takılarda da kadın ve arı özelliklerinin bir araya getirildiği benzer tasvirler bulunuyor. Bu figürlerin, adı "arı" anlamına gelen Melissa ile bağlantılı olabileceği değerlendiriliyor.
ORTASINDAKİ 9 MİLİMETRELİK FİGÜR DİKKAT ÇEKTİ
Kolyenin en dikkat çekici ayrıntılarından biri ise tam merkezinde bulunuyor. Buradaki üç boyutlu kadın başı yalnızca 0,9 santimetre, yani 9 milimetre yüksekliğinde. Figürün başında öne doğru kıvrılan Frig başlığı bulunuyor.
Bu ayrıntı araştırmacıları Amazonlara götürdü. Antik Yunan sanatında Amazon savaşçıları sık sık benzer başlıklarla tasvir edildiği için Treister, kolyenin merkezindeki küçük kadın başının bir Amazon'u temsil ediyor olabileceğini düşünüyor. Ancak bu yorum da kesinleşmiş bir kimliklendirme değil.
Araştırmaya göre kolyenin merkezinde olası bir Amazon figürünün, çevresinde ise arı kadınların bulunması tesadüf olmayabilir. Her iki figürün de Efes Artemisi ile bağlantıları bulunuyor. Amazonlar antik anlatılarda Efes ve Artemis Tapınağı'yla ilişkilendirilirken, arı da Efes'in dini sembollerinden biri olarak kullanılıyordu.
Araştırmacılar bu nedenle 2 bin 300 yıllık kolyenin üzerindeki figürlerin Artemis kültüyle bağlantılı ortak bir anlatının parçaları olabileceğini düşünüyor. Ancak çalışma bunun kesin olarak kanıtlandığını söylemiyor. Kolye, onlarca yıldır bilinmesine rağmen üzerindeki küçücük figürlerin neyi anlattığı konusunda tartışmalar devam ediyor.