Nadir Demir Çağı hazinesi gün yüzüne çıkarıldı
Batı Norfolk’ta yürütülen arkeolojik kazılarda, olağanüstü bir Demir Çağı koleksiyonu gün yüzüne çıkarıldı. Metal objelerden oluşan ve 'hazine' olarak nitelendirilen bu nadir buluntu, konut projeleri için yürütülen standart planlama süreci kapsamında, Pre-Construct Archaeology tarafından yapılan rutin bir kazı sırasında keşfedildi. Elde edilen eserler, Britanya’nın antik kültürüne dair yeni ve dikkat çekici bilgiler sunuyor.
Kazıda, carnyx olarak bilinen ve neredeyse tamamen korunmuş bir Demir Çağı savaş borusu ile ikinci bir boruya ait parçalar ortaya çıkarıldı. Hayvan başı şeklinde tasarlanan bu bronz enstrümanların, Avrupa genelindeki Kelt kabileleri tarafından savaş sırasında askerleri coşturmak amacıyla kullanıldığı biliniyor. Romalıların da bu borulardan büyük ölçüde etkilendiği ve onları sıklıkla savaş ganimeti olarak tasvir ettiği ifade ediliyor.
Buluntu yalnızca savaş borularıyla sınırlı değil. Hazine içinde, bir askeri sancaktan geldiği düşünülen bronz levhadan yapılmış bir yaban domuzu başı, beş kalkan göbeği ve kökeni henüz belirlenemeyen bir demir nesne de yer alıyor. Bu objeler, keşfin askeri ve törensel bir bağlama işaret edebileceğini düşündürüyor.
Ulusal İskoçya Müzeleri’nde Demir Çağı ve Roma dönemi küratörü olan Dr. Fraser Hunter, bu kırılgan kalıntıların kapsamlı biçimde araştırılıp korunmasının, Demir Çağı’nda ses ve müziğe bakış açısını kökten değiştirebileceğini belirtiyor. Hunter’a göre buluntular, dönemin kültürel dünyasına dair benzersiz ipuçları barındırıyor.
Keşfin ardından eserler, bulundukları toprak bloğu içinde dikkatlice kaldırıldı ve konumlarını belirlemek için ilk taramalar yapıldı. Ardından Norfolk Müzeleri Servisi’ndeki uzmanlar tarafından tek tek çıkarılarak ön incelemeye alındı. Oldukça hassas durumda olan objeler, ayrıntılı araştırmalar başlamadan önce kapsamlı bir sağlamlaştırma sürecine ihtiyaç duyuyor.
Norfolk Müzeleri Servisi Kıdemli Arkeoloji Küratörü Dr. Tim Pestell, bu keşfin Norfolk’un Demir Çağı geçmişinin ne kadar etkileyici olduğunu bir kez daha gösterdiğini vurguluyor. Pestell, Norfolk Carnyx Hazinesi’nin arkeologlara son derece nadir objeleri inceleme ve iki bin yıl önce bu eserlerin neden buraya gömüldüğünün hikâyesini anlatma fırsatı sunduğunu ifade ediyor.
Aynı noktadan çıkarılan iki veya daha fazla tarihöncesi metal eserden oluştuğu için buluntu, 1996 Hazine Yasası kapsamında potansiyel hazine olarak adli tabibe bildirildi. Dosya şu anda adli tabibin incelemesinde bulunuyor ve hukuki statüsüne 2026’nın başlarında karar verilmesi bekleniyor. Bu karar, hazinenin geleceğine ilişkin atılacak adımları belirleyecek.
Historic England, Pre-Construct Archaeology, Norfolk Müzeleri Servisi ve İskoçya Ulusal Müzesi, araştırma ve koruma çalışmalarını birlikte koordine ediyor. Eserlerin uzun vadede nerede sergileneceği ise henüz netlik kazanmış değil.