Nadir keşif: 10 milyon yıllık fosil bulundu
Portekiz’de yaklaşık 10 milyon yıl öncesine ait olduğu düşünülen iki balina iskeleti keşfedildi. Fosiller, Grandola belediyesi sınırları içindeki Gale-Fontainhas Plajı’nın kuzeyinde yapılan kazı çalışmalarında ortaya çıktı. Keşif, bölgede etkili olan şiddetli fırtınaların kumları yerinden oynatması sonucu başladı.
Fırtınaların ardından sahilde fosil olduğu düşünülen kalıntılar görüldü ve yerel yönetim, büyük fosillerin çıkarılmasında deneyimli olan Lourinha Müzesi’nden destek istedi. İzinlerin alınmasının ardından Lourinhãa Müzesi, Lizbon Üniversitesi Fen Fakültesi’ne bağlı Dom Luiz Enstitüsü ve Ulusal Doğa Tarihi ve Bilim Müzesi’nden paleontologlar ile belediye teknik ekiplerinden oluşan bir ekip kazı çalışmalarına başladı.
Kazı alanına erişimin gelgitler nedeniyle sınırlı olması, çalışmaların kazı, koruma, paketleme ve taşımayı içeren karmaşık bir operasyon haline gelmesine yol açtı.
Yerel yetkililere göre fırtınalar yaklaşık 100 metreden uzun bir tortul kaya tabakasını ortaya çıkardı. Bu kayaçların Miosen dönemine ait Alcacer do Sal Formasyonu’na bağlı olduğu ve yaklaşık 10 milyon yıl önce sığ bir deniz ortamında oluştuğu belirtildi.
Kazı sırasında bölgede balina, yunus, kaplumbağa, köpekbalığı ve kemikli balık kalıntılarının yanı sıra muhtemelen kuşlara ait fosiller de tespit edildi. Ayrıca midyeler ve deniz kabukluları gibi çok sayıda omurgasız canlı fosili de bulundu.
En dikkat çekici bulgular, Mysticeti grubuna ait iki kısmi balina iskeleti oldu. Bu grup, günümüzde yaşayan gri balina ve mavi balina gibi bıyıklı balinaları kapsıyor. Bilim insanlarına göre bulunan iskeletler, Portekiz’de Miosen dönemine ait en iyi korunmuş balina fosilleri arasında yer alıyor ve Avrupa’daki en iyi örneklerden biri olabilir.
İskeletlerden birinde kafatası, iki neredeyse tam alt çene kemiği ile bazı omurlar ve kaburgalar yer alırken, diğerinde neredeyse tam bir kafatası, alt çene parçaları, çok sayıda omur ve kaburga ile ön uzuvlara ait kemikler bulundu.
Araştırmacılar, bu fosillerin incelenmesinin ilkel balinaların evrimi, yaşam biçimleri ve yaşadıkları deniz ortamı hakkında önemli bilgiler sağlayacağını belirtiyor. İlk değerlendirmelere göre balinaların, yaklaşık 10 milyon yıl önce Portekiz kıyılarında oldukça yaygın olan küçük ve orta boy balinaları içeren Cetotheriidae ailesine ait olabileceği düşünülüyor.