Nehre helikopterle 6 bin kütük bıraktılar: İşte sebebi
ABD'nin Washington eyaletinde yürütülen dev restorasyon projesiyle, nehir ekosistemini canlandırmak adına akarsu yataklarına helikopterlerle binlerce kütük yerleştiriliyor.
Washington eyaletindeki 38 kilometrelik ıssız nehir ve dere yatağına helikopterler aracılığıyla 6 binden fazla kütük bırakılmaya başlandı. Bu operasyon, biyologların geçmişte "su hızlı aksın" diyerek odunları temizlemesinin yarattığı ekolojik tahribatı geri döndürmeyi amaçlıyor.
40 YIL ÖNCE YAPILAN EKOLOJİK HATA NASIL TERSİNE ÇEVRİLİYOR?
Yakama Ulusu'nda habitat biyoloğu olarak çalışan Scott Nicolai önderliğindeki proje, geçmişte akarsu ıslahı adına yapılan temizlik çalışmalarının tam tersini uyguluyor. Yaklaşık 40 yıl önce nehir yataklarındaki odun yığınları balıklar için engel ve drenaj bariyeri olarak görülüp temizleniyordu.
Zamanla kütüklerin kaldırılmasının nehir yataklarındaki derin havuzları yok ettiği, su sıcaklığını artırdığı ve somon ile alabalık gibi türlerin yaşam alanlarını daralttığı anlaşıldı. Yeni projeyle kütükler, nehir ekosisteminin temel mimari yapısı olarak yeniden su yataklarına yerleştiriliyor.
OPERASYONDA NEDEN HELİKOPTERLER KULLANILIYOR?
Büyük ölçekli bu restorasyon projesinde lojistik engeller nedeniyle hava araçları devreye girdi. Malzeme hacminin büyüklüğü ve seçilen nehirlerin pek çok bölümüne karayoluyla ulaşılamaması, kamyon ve iş makineleriyle müdahaleyi imkansız kılıyor.
Hava taşıma işlemi hassas bir koreografiyle yürütülüyor; helikopterler depolama alanlarından aldıkları dörder adet kütüğü doğrudan yolların ulaşmadığı izole noktalara bırakıyor. Sahada görev yapan biyologlar ise renkli işaretleme bantları kullanarak kütüklerin tam olarak yerleştirileceği noktaları belirliyor.
KÜTÜKLER AKARSU YATAKLARINDA NASIL BİR İŞLEV GÖRÜYOR?
Projede rastgele odunlar yerine, orman seyreltme çalışmalarından elde edilen Douglas köknarı, büyük köknar ve sedir ağaçları tercih ediliyor. Nehir yatağına bırakılan bu kütükler akıntıyı yavaşlatarak suyin belirli noktalarda birikmesini sağlıyor.
Yavaşlayan su, yeraltı su kaynaklarına sızarak havzayı adeta bir sünger gibi besliyor. Bu durum, küresel ısınma nedeniyle artan kurak dönemlerde suyun hızla kaybolmasını engelliyor, akarsuyu serinleterek somon ve alabalıkların yumurtlaması için derin ve elverişli havuzlar oluşturuyor.
PROJENİN KURUMSAL VEYA FİNANSAL BOYUTU NEDİR?
Kuzeybatı bölgesinin en büyük restorasyon hamlesi olan bu proje; Yakama Rezervasyonu, ABD Orman Servisi ve Washington eyalet birimleri dahil olmak üzere geniş bir ortaklık ağını kapsıyor.
Bonneville Enerji İdaresi'nin de aralarında bulunduğu sekiz farklı kurum tarafından finanse edilen projeye, Doğa Koruma Vakfı ve Orta Columbia Balıkçılık Geliştirme Grubu gibi altı sivil ortak kuruluş da destek veriyor. Proje; geçmişteki aşırı otlatma, demiryolu inşası ve yanlış temizlik çalışmalarının nehirler üzerindeki yıkıcı etkisini tamamen ortadan kaldırmayı hedefliyor.