Okyanusların altındaki bu madde ülkeleri harekete geçirdi
Okyanuslarının derinliklerinde bulunan ve 'ateş buz' olarak adlandırılan gizemli oluşum, yeniden bilim insanlarının gündemine girdi. İlk bakışta sıradan buz gibi görünen bu madde, aslında yüksek basınç altında sıkışmış büyük miktarda metan gazı içeriyor. Uzmanlara göre hem dev enerji kaynağı hem de potansiyel iklim tehdidi olarak görülüyor.
Bilimsel adı 'metan hidrat' olan bu oluşumlar, özellikle kıta sahanlıklarının derin bölgelerinde ve donmuş permafrost alanlarında ortaya çıkıyor. Çok düşük sıcaklık ve aşırı yüksek basınç altında oluşan kristal yapı, metan gazını buzun içine hapsediyor. Ancak yüzeye çıkarıldığında ilginç bir durum yaşanıyor. Buz erirken içindeki metan gazı yanabiliyor. Bu nedenle araştırmacılar bu yapıyı uzun süredir 'yanan buz' ya da 'ateş buz' olarak tanımlıyor.
BİLİM İNSANLARI İKİ FARKLI RİSKE DİKKAT ÇEKİYOR
Araştırmacılara göre metan hidratların en dikkat çekici yönlerinden biri, Dünya’daki en büyük doğal metan depolarından biri olması. Bazı tahminlere göre okyanus tabanında trilyonlarca metreküp metan gazı bulunuyor.
Ancak uzmanlar, iklim değişikliği nedeniyle deniz sıcaklıklarının artmasının bu yapıları kararsız hale getirebileceğini düşünüyor. Çünkü 'ateş buz' çözünmeye başladığında içindeki metan gazı serbest kalabiliyor. Metan, karbondioksite kıyasla çok daha güçlü sera etkisine sahip gazlardan biri olarak kabul ediliyor.
Newcastle Üniversitesi öncülüğünde yapılan çalışmalarda, okyanus tabanındaki bazı eski metan çıkış izlerinin iklim kaynaklı çözünmelerle bağlantılı olabileceği belirtildi. Araştırmacılar, geçmişte deniz tabanında oluşan dev kraterlerin metan çıkışlarından kaynaklanmış olabileceğini düşünüyor.
DEV ENERJİ KAYNAĞI OLARAK GÖRÜLÜYOR
Bazı ülkeler ise metan hidratları geleceğin enerji kaynağı olarak değerlendiriyor. Özellikle Japonya ve Çin gibi enerji ithalatına bağımlı ülkeler, deniz tabanındaki bu rezervleri çıkarabilmek için yıllardır araştırmalar yürütüyor.
Uzmanlara göre metan hidrat rezervleri teorik olarak dünya enerji ihtiyacının büyük bölümünü karşılayabilecek kapasiteye sahip olabilir. Ancak çıkarma işleminin teknik olarak zor ve çevresel açıdan riskli olduğu belirtiliyor.
Okyanus tabanındaki yüksek basınç dengesi bozulduğunda ani gaz çıkışları yaşanabileceği, bunun da deniz tabanı heyelanlarını tetikleyebileceği ifade ediliyor. Bazı araştırmalar, geçmişte yaşanan büyük su altı heyelanlarının metan hidrat çözünmeleriyle bağlantılı olabileceğini öne sürüyor.
Bilim insanları şimdi hem enerji potansiyeli hem de iklim üzerindeki olası etkileri nedeniyle 'ateş buz' oluşumlarını daha detaylı incelemeye çalışıyor. Özellikle Arktik bölgeler ve derin okyanus tabanları, yeni araştırmaların merkezinde yer alıyor.