Ormanın ortasında 98 derecede kaynayan nehir: Temas eden anında yok oluyor
Peru Amazonu'nda su sıcaklığı 98 dereceye kadar çıkan Şanai-Timpishka Nehri'ni inceleyen araştırmacılar, bölgedeki jeotermal sistemin etrafındaki orman ekosistemini ve ağaç çeşitliliğini nasıl yok ettiğini ortaya çıkardı.
Peru'daki Şanai-Timpishka Nehri, yakınlarında hiçbir aktif volkan bulunmamasına rağmen yer altı fay hatlarından beslenen jeotermal sistem nedeniyle 98 dereceye varan sıcaklığa ulaşıyor. Nehir çevresindeki 70 orman parselini inceleyen bilim insanları, her 1 derecelik sıcaklık artışının ağaç çeşitliliğinde yüzde 11'lik kayba yol açtığını tespit etti.
VOLKAN OLMAYAN BÖLGEDEKİ NEHİR NASIL KAYNAYOR?
Yerel halkın "güneşin ısısıyla kaynayan" anlamına gelen Şanay-Timpişka adını verdiği nehirde su sıcaklığı ortalama 86 derece, bazı noktalarda ise 98 derece olarak ölçülüyor. Araştırmacılar, yüzeyden derinlere sızan yağmur sularının yer kabuğundaki fay hatlarında bulunan sıcak kayalar tarafından ısıtılıp tekrar yüzeye fışkırmasıyla nehir yatağının sürekli sıcak kaldığını değerlendiriyor.
YÜKSEK SICAKLIK AMAZON BİTKİ ÖRTÜSÜNÜ NASIL ETKİLEDİ?
Kaynayan nehir hattı boyunca yapılan ölçümler, sürekli yüksek sıcaklığa maruz kalan alanlarda sıcağa dayanıksız ağaç türlerinin yavaş yavaş ortadan kalktığını gösterdi. Sıcaklık arttıkça ormandaki bitki çeşitliliği hızla azalırken, bölgede yalnızca yüksek ısıya uyum sağlayabilen sınırlı sayıdaki termofilik bitki türleri baskın hale geldi.
BU DOĞAL OLAY KÜRESEL İKLİM İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?
Uzmanlar, nehir çevresindeki bu değişimlerin küresel ısınmayla karşı karşıya kalan tüm Amazon havzasının geleceği için kritik bir model oluşturduğunu belirtiyor. Sıcaklıkların yükselmeye devam etmesi durumunda, tropikal ormanlardaki hassas türlerin tamamen yok olabileceği ve orman ekosistemlerinin biyolojik olarak yoksullaşacağı öngörülüyor.