Örümcek maymunlarının gizli 'bilgi ağı' keşfedildi
Örümcek maymunlarının, en iyi besin kaynaklarını bulabilmek için adeta 'içeriden bilgi' paylaştıkları ortaya kondu. Yapılan araştırmalar, bu primatların sosyal gruplar arasında bilinçli geçişler yaparak en olgun meyvelerin nerede ve ne zaman bulunabileceğine dair bilgileri birbirlerine aktardığını gösterdi. Bilim insanları bu davranışı, doğal koşullar altında görülen etkileyici bir kolektif zeka örneği olarak tanımlıyor.
Araştırmaya göre örümcek maymunları, üç ya da daha fazla bireyden oluşan alt gruplar arasında sık sık geçiş yapıyor. Bu sosyal hareketlilik sayesinde, farklı bireylerin sahip olduğu bilgi birikimi birleşiyor.
Örneğin bir alt grup bir meyve ağacının yerini bilirken, başka bir alt grup o ağacın ne zaman meyve vereceğini biliyor olabiliyor. Bu iki bilginin birleşmesi ise grubun besin kaynağını hem doğru yerde hem de doğru zamanda değerlendirmesini sağlıyor.
Npj Complexity dergisinde yayımlanan raporda, bu bilgi paylaşımının sinerjik bir etki yarattığı vurgulandı. Farklı alt grupların katkıda bulunduğu bilgiler birleştiğinde, ortaya tek bir bireyin elde edemeyeceği düzeyde yeni ve daha işlevsel bir bilgi çıkıyor. Araştırmacılar bu durumu, doğada kolektif zekanın güçlü bir göstergesi olarak değerlendiriyor.
Çalışma; Heriot-Watt Üniversitesi, Edinburgh Üniversitesi ve Meksika Ulusal Özerk Üniversitesi’nden bilim insanlarının katılımıyla yürütüldü. Yedi yıl süren saha gözlemleri, Meksika’nın Yucatan Yarımadası’nda gerçekleştirildi
Bilim insanları, Geoffroy’un örümcek maymunlarının sosyal davranışlarını inceleyerek grubun küçük alt gruplara ayrılıp daha sonra farklı kombinasyonlarla yeniden bir araya gelme eğilimini analiz etti. Aynı alt grubun iki kez birlikte beslenmeye çıkmaması dikkat çekici bulgulardan biri oldu.
Edinburgh Üniversitesi’nden ekolojist Dr. Matthew Silk, bunun rastgele bir sosyal karışım olmadığını belirtti. Silk’e göre maymunlar, ormanın farklı bölgelerini iyi tanıyan bireylerin bilgilerini paylaşabileceği bir sistem oluşturuyor.
Bazı alanlar birden fazla maymun tarafından bilinirken, bazı bölgeler yalnızca bir ya da iki birey tarafından tanınıyor. Bu yapı, hem karşılaşmaları mümkün kılıyor hem de her bireyin farklı alanları keşfetmesini sağlayarak grubun genel bilgi kapsamını genişletiyor.
Heriot-Watt Üniversitesi’nden doktora öğrencisi Ross Walker ise bu sosyal yapının avantajlarını incelemek için matematiksel modelleme yöntemleri geliştirdi.
Walker, maymunların ne tamamen birlikte kalmasının ne de tamamen dağılmasının en verimli strateji olduğunu, en iyi sonucun iki uç arasında bir denge kurulduğunda elde edildiğini ifade etti.
Bireylerin farklı bölgeleri keşfetmesi ancak öğrendiklerini paylaşmak için yeterince sık yeniden bir araya gelmesi en yüksek faydayı sağlıyor.
Araştırmada kullanılan veriler, Ocak 2012 ile Aralık 2017 arasında deneyimli gözlemciler tarafından toplanan saha kayıtlarına dayanıyor.
Nesli tehlike altında olan bu tür, Orta Amerika örümcek maymunu ya da siyah elli örümcek maymunu olarak da biliniyor.
Meksika Ulusal Özerk Üniversitesi’nden Prof. Gabriel Ramos-Fernandez, bu akışkan sosyal dinamiklerin besin bulma başarısı üzerinde önemli etkileri olduğunu belirterek, grubun birlikte hareket ederek tek bir bireyin asla bilemeyeceği kadar geniş bir orman bilgisine sahip olabildiğini vurguladı.