Otobüs büyüklüğündeki canlı kıyıyı esir aldı
Okyanusun en hızlı canlılarından minke balinaları, kıyıya yakın yaşam alanları nedeniyle insan kaynaklı tehditlerle karşı karşıya. Verilere göre Atlas Okyanusu'nda 212 karaya oturma vakası kaydedilirken; gemi çarpmaları, ağlar ve gürültü kirliliği dev canlıların yaşamını riske atıyor.
Minke balinaları, devasa cüsselerine rağmen okyanusların en hızlı hareket eden canlıları arasında yer alıyor. Saatte yaklaşık 35 kilometre hıza ulaşabilen ve 9.000 kilograma varan ağırlıklarıyla dikkat çeken bu canlılar, kıyıya yakın yaşam alanlarını tercih etmeleri nedeniyle insan faaliyetlerinin yarattığı risklerle doğrudan karşı karşıya kalıyor.
212 TANESİ KARAYA VURDU
Okyanuslarda balıkçılık misinaları, gemi trafiği ve motor gürültüsüyle eş zamanlı yaşam süren minke balinaları için tehditler devam ediyor. Bayağı minke balinası türü, Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) verilerine göre Ocak 2017 ile 5 Ağustos 2026 tarihleri arasında Atlas Okyanusu kıyılarında 212 karaya oturma vakası kayıtlara geçti. Araştırmacılar, vakaların arkasındaki tekil nedeni belirlemek için çalışmalarını sürdürüyor.
300'DEN FAZLASI TANIMLANDI
Minke balinaları, bayağı minke ve Antarktika minkesi olmak üzere iki ana türe ayrılıyor. Boyları 10,5 metreye ulaşabilen ve dişilerinin erkeklere kıyasla daha büyük olduğu bilinen bu çubuklu balinagiller, ağızlarındaki balina çubuğu vasıtasıyla besleniyor.
Beslenme esnasında boğazlarındaki olukları esneterek yüksek miktarda suyu içeri alan canlılar; gökçe balığı, uskumru, morina, plankton ve krill ile besleniyor.
Hebrides bölgesinde 1990 yılından bu yana yürütülen araştırmalarda, sırt yüzgeçlerindeki iz ve çentikler kullanılarak 300'den fazla bireysel minke balinası tanımlandı.
KORUNMA AMACIYLA SES ÇIKARIYORLAR
Minke balinalarının popülasyonlarına göre farklılık gösteren hırıltı, darbe dizileri, Kuzey Pasifik "boing" sesi ve "biyo-ördek" gibi akustik sesler çıkardığı tespit edildi. Bir metre mesafeden 150 ila 165 desibel seviyesinde ölçülen cüce minke çağrıları hakkında değerlendirmede bulunan araştırmacı Jason Gedamke, sesin yapısını sentetik olarak nitelendirdi. Bilim insanları, bu seslerin eş çekimi veya alan mesafesinin korunması amacıyla çıkarıldığını değerlendiriyor.
İNSANİ KAYNAKLI TEHDİTLER SÖZ KONUSU
Klasik göç kalıplarının dışına çıkan minke balinaları, yaz aylarında soğuk beslenme alanlarına, kışın ise ılıman üreme bölgelerine hareket ediyor. Akustik araştırmalar, Antarktika minkelerinin bir bölümünün kış döneminde de buz kütlelerine yakın bölgelerde kalmaya devam ettiğini gösteriyor.
Doğadaki tek avcıları katil balinalar olan minkeler için insan faaliyetleri ciddi risk unsuru oluşturuyor. Ağlara dolanma, gemi çarpmaları ve gürültü kirliliği temel tehditler arasında bulunuyor. Koruma statüsü bakımından Antarktika minkesi "Tehdide Yakın" kategorisinde izlenirken, uluslararası moratoryuma rağmen bazı bölgelerde ticari avcılık faaliyetleri sürüyor.
Uzmanlar, denizcilerin seyir hızlarını düşürmelerini, canlılara en az 91 metre mesafe korumalarını ve tespit edilen yaralı veya karaya vurmuş bireylerin yetkililere bildirilmesi gerektiğini ifade ediyor.