Peygamberler şehrinde 2400 yıllık tarih ortaya çıktı
Diyarbakır’ın Eğil ilçesinde bulunan Dicle Baraj Gölü’nün su altında kalan kısımlarında, 2 bin 400 yıllık tarihi yapılar tespit edildi. Jandarma Sualtı Arama Kurtarma (SAK) ekiplerinin gerçekleştirdiği dalışlarda, Hazreti Elyesa Peygamber’in eski türbesi, cami ve medrese kalıntıları kayıt altına alındı.
Eğil ilçesinde 1997 yılında su tutmaya başlayan Dicle Barajı, antik çağlardan bu yana pek çok uygarlığa ev sahipliği yapan bölgenin bir kısmını sular altında bıraktı. 1995 yılında peygamber kabirleri güvenli bölgeye taşınırken; cami, medrese, hamam ve kaya mezarları gibi yapılar su altında kalmaya devam etti.
İl Jandarma Komutanlığı ekiplerinin eğitim dalışları sırasında, suyun derinliklerinde varlığını koruyan bu tarihi yapılar net bir şekilde görüntülendi. Uzmanlar, barajın altında kalan Tekke ve Hacıyan mahallelerindeki eserlerin su altı arkeolojisi açısından büyük önem taşıdığını saptadı.
HURRİ-MİTANNİLERDEN OSMANLI’YA UZANAN MİRAS
Dicle Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İrfan Yıldız, bölgedeki ilk yerleşimin Hurri-Mitanniler döneminde başladığını açıkladı. Asurlular, Urartular, Roma ve Bizans gibi pek çok medeniyetin izlerini taşıyan Eğil, 639 yılından itibaren İslam devletlerinin egemenliğine girdi.
Sular altında kalan yapılar arasında Osmanlı döneminde Eğil beyleri tarafından inşa edilen "Caferiye" veya "Lala Kasım Medresesi" de yer aldı. Ayrıca Bizans dönemine ait Deran Hamamı’nın da baraj gölü derinliklerinde bulunduğu teknik incelemelerle doğrulandı.
SU ALTI ARKEOLOJİSİ İÇİN YENİ ROTA
Yapılan dalışlarda, Hazreti Elyesa Peygamber’in eski türbe alanı, bitişiğindeki cami ve Tekke Mahallesi mezarlığı dijital kayıtlara yansıdı. Kurak geçen mevsimlerde su seviyesinin düşmesiyle bu eserlerin siluetlerinin su yüzeyinden de seçilebildiği kaydedildi.
Prof. Dr. Yıldız, Dicle Baraj Gölü altında yaklaşık 2 bin 400 yıllık bir tarihin yattığını vurguladı. Türkiye’de gelişen bir alan olan su altı arkeolojisinin, Eğil’deki bu batık kent kalıntıları üzerinde kapsamlı çalışmalar yürütebileceği saptandı.