Piyasalarda 40 yılın en büyük alarmı! Japonya’dan dünyayı sarsacak hamle geliyor

Küresel finans piyasaları, Japon yeni (JPY) cephesinden gelen tarihi çöküş haberiyle çalkalanıyor. CNN International'ın aktardığı verilere göre yen, ABD doları karşısında 1986 yılından bu yana en kötü seviyesine gerileyerek uluslararası piyasalarda panik dalgası yarattı.

Jeopolitik gerilimler, petrol şokları ve merkez bankalarının faiz savaşıyla körüklenen bu kriz, sadece Asya'yı değil, Wall Street'teki trilyonlarca dolarlık dev teknoloji hisselerini de açık bir hedef haline getirdi.

PETROL ŞOKU VE FAİZ MAKASI YEN'İ DİBE ÇEKTİ

Yen'in tarihi değer kaybının arkasındaki ana etken, ABD-İsrail ittifakı ile İran arasında yaşanan savaşın tetiklediği küresel petrol şoku oldu. Enerji fiyatlarındaki ani sıçramanın yaratacağı enflasyondan çekinen yatırımcılar, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz oranlarını uzun süre yüksek tutacağını, hatta önümüzdeki aylarda yeni artırımlara gidebileceğini öngörüyor.

Bu beklenti dolar endeksini yeniden güçlendirirken, para birimleri arasındaki faiz makası yen üzerindeki baskıyı artırdı:

Japonya Merkez Bankası (BOJ): Tarihi negatif faiz politikasını terk ederek faizi %1'e yükseltti. Bu oran 1990'lardan bu yana en yüksek seviye olsa da küresel ligin çok gerisinde kaldı.

ABD Merkez Bankası (Fed): Faiz oranlarını %3,5 - %3,75 aralığında sabit tutarak Japonya ile arasındaki devasa uçurumu korudu.

Daha yüksek getiri arayan küresel sermaye, bu faiz makası nedeniyle Japonya'dan kaçarak ABD'ye akıyor; bu da Yen'i dibe çekerken doları zirveye taşıyor.

MUFG Kıdemli Döviz Ekonomisti Lee Hardman süreci, "ABD-İran savaşının yol açtığı enerji fiyat şoku, yen için bardağı taşıran son damla oldu" sözleriyle özetliyor.

YÜKSEK MAHKEME'DEN TRUMP'A FREN: DOLARIN BAĞIMSIZLIK GÜCÜ

Doların küresel piyasalarda adeta bir sığınak haline gelmesini tetikleyen bir diğer kritik gelişme ise ABD yargısından geldi. ABD Yüksek Mahkemesi emsal bir karara imza atarak, ABD Başkanı Donald Trump’ın somut bir usulsüzlük ya da yasa dışı kanıt olmadan Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook’u keyfi olarak görevden alamayacağına hükmetti.

Beyaz Saray'ın Merkez Bankası üzerindeki siyasi baskısını sınırlandıran ve Fed’in bağımsızlığını yasal güvence altına alan bu karar, küresel piyasalara büyük bir güven verdi. Yüksek Mahkeme'nin bu hamlesi, doların küresel para birimleri karşısındaki yükseliş trendini daha da hızlandırdı.

TOKYO’DAN PİYASALARA "ŞOK VE DEHŞET" MÜDAHALESİ KAPIDA

Japonya yönetimi, para birimindeki bu kan kaybını durdurmak adına elindeki en radikal kozu oynamaya hazırlanıyor: Piyasadan yen toplayabilmek için elindeki devasa ABD dolarlarını ve dolar cinsinden varlıkları (başta ABD Hazine Tahvillerini) agresif bir şekilde satmak.

ING analisti Turner, bu şok müdahalenin bu hafta sonu bile gelebileceğini öngörüyor. Japonya, geçtiğimiz Nisan ve Mayıs aylarında Yen'i desteklemek için yaklaşık 70 milyar dolarlık varlık satışı yapmış ancak yapısal sorunları çözememişti.

Uzmanlar, 29 trilyon dolarlık devasa ABD tahvil piyasasında on milyarlarca dolarlık normal müdahalelerin sınırlı kalacağını; bu kez ABD Hazinesi ile koordineli, çok daha büyük hacimli bir "şok ve dehşet" kampanyasının gelebileceğini belirtiyor.

WALL STREET'İN GİZLİ TEHLİKESİ: CARRY TRADE BOMBASI

Piyasa uzmanlarına göre asıl büyük tehlike döviz kurunda değil, Wall Street'in göbeğinde gizli. Yıllardır küresel fonların uyguladığı en popüler strateji olan "Carry Trade" (düşük faizli yen borçlanıp, bu parayla yüksek getirili ABD teknoloji hisselerine ve yapay zeka devlerine yatırım yapma) mekanizması patlama riskiyle karşı karşıya.

Tokyo'nun piyasaya şok bir hacimle müdahale etmesi ve BOJ'un faiz artırması, yen borçlanmayı aniden çok pahalı hale getirecek. Borçları katlanan dev fonlar, yen yükümlülüklerini kapatabilmek için ellerindeki Amerikan teknoloji hisselerini apar topar satmak zorunda kalabilir.

Corpay Baş Piyasa Stratejisti Karl Schamotta: "Yen kaynaklı şiddetli bir çözülme, ABD hisse senedi piyasaları için çok ağır negatif sonuçlar doğurur. Yapay zeka ve teknoloji hisselerinin ulaştığı yüksek değerlemeler göz önüne alındığında, bu oynaklık bireysel emeklilik hesaplarından küresel fonlara kadar trilyonlarca dolarlık birikimi tehlikeye atabilir."

Ağustos 2024'te BOJ'un küçük bir faiz artışıyla kısa süreliğine çözülen bu mekanizma, küresel borsalarda sert bir satış dalgası yaratmıştı. Şimdi çok daha büyük bir müdahale dalgasının eşiğinde olan piyasalar için analist Schamotta gidişatı şu sözlerle özetliyor:

"Ocak ayında neredeyse tüm uzmanlar doların düşeceğini, yen'in toparlanacağını öngörüyordu. Küresel ekonomideki devasa kırılmalar, bu varsayımların tamamını kesin bir şekilde yerle bir etti. Şimdi trilyonlarca dolar, Tokyo'dan gelecek o şok karara kilitlenmiş durumda."

*BU HABERDE YER ALAN İFADELER YATIRIM TAVSİYESİ DEĞİLDİR.