Piyasalarda en kötüsü henüz gerçekleşmedi
CNN International'da yayımlanan analize göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın petrol fiyatlarını düşürmek amacıyla İran savaşının sona ermek üzere olduğuna dair yaptığı açıklamalar piyasalarda karşılık bulmuyor. Yatırımcılar, çatışmaların devam etmesi ve Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması nedeniyle Trump’ın "sözlü yönlendirmelerine" olan güvenini tamamen kaybetmiş durumda. Analistlere göre piyasalarda en kötü senaryo henüz gerçekleşmedi.
ABD Başkanı Donald Trump, yatırımcıların duymak istediği "savaş bitiyor" mesajını haftalardır yineleyerek yükselen petrol fiyatlarını dizginlemeye çalışıyor.
Ancak CNN International’ın enerji analistleri ve tüccarlara dayandırdığı habere göre, sahadaki gerçeklerin bu söylemlerle uyuşmaması başkanın piyasadaki kredibilitesini tüketti. Yaklaşık iki hafta önce "verimli görüşmeler" yapıldığına dair gelen iyimser açıklamaların ardından fiyatların düşmemesi, piyasalarda savaşın ekonomik etkilerinin daha da kötüleşeceği kanısını güçlendirdi.
"İRANLILAR BU SÖYLEMİ SATIN ALMIYOR"
Siyaset risk firması Eurasia Group'un kıdemli analisti Gregory Brew, Trump'ın son iki haftadır aynı söylemi farklı şekillerde dile getirdiğini belirterek, "Başkanın ne konuştuğunun artık bir önemi kalmadı. Çünkü savaşı sürdürüyor ve İranlılar bu söylemi satın almıyor" değerlendirmesinde bulundu.
Çarşamba günü Trump’ın "İran ateşkes istiyor" iddiası piyasalarda yankı bulmazken, petrol fiyatları son dönemde yüzde 11'den fazla artış göstererek galon başına 4 dolar sınırına dayandı. Bu durumun kasım ayındaki seçimler öncesinde Cumhuriyetçiler için ciddi bir siyasi risk oluşturduğu ifade ediliyor.
ENERJİ SEKTÖRÜ UZUN SÜRELİ BİR KRİZE HAZIRLANIYOR
Enerji sektörü temsilcileri, Trump savaştan ne zaman çekilirse çekilsin, küresel stoklara verilen zararın geri döndürülemez noktaya geldiği görüşünde birleşiyor.
Hürmüz Boğazı Krizi: İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması küresel ekonomide şok etkisi yarattı. Üretim tesislerinin yeniden tam kapasiteye dönmesinin aylar alabileceği belirtiliyor.
Küresel Enflasyon Riski: Beyaz Saray, ABD’nin petrol stokları nedeniyle güvende olduğunu iddia etse de kriz; gübreden uçak biletlerine, plastikten temel gıdaya kadar her alanda maliyetleri artırıyor.
Fiyat Tahminleri: Analistler, savaş hemen bitse bile petrol fiyatlarının savaş öncesi seviyelere dönmesinin yıllar alabileceğini öngörüyor. Moody’s Analytics Başekonomisti Mark Zandi, "Savaş öncesi fiyatlara bu yıl, hatta muhtemelen birkaç yıl boyunca dönülmesini beklemiyorum" dedi.
BEYAZ SARAY'DA KAPALI KAPILAR ARDINDA ENDİŞE HAKİM
Kamuoyuna yapılan açıklamalarda "Enerji Hakimiyeti Ajandası" sayesinde krizin yönetildiği ve "Destansı Öfke Operasyonu"nun (Operation Epic Fury) son aşamada olduğu belirtilse de, perde arkasında durum oldukça farklı. CNN’in ulaştığı kaynaklara göre, yönetim yetkilileri özel görüşmelerde Amerikan şirketlerine yeni petrol kaynakları için baskı yapıyor ancak henüz somut bir çözüm bulunabilmiş değil.
EN KÖTÜ SENARYO: HÜRMÜZ'ÜN İRAN'IN KONTROLÜNDE KALMASI
Analistler, Trump'ın boğazı açmadan bölgeden çekilmesi durumunda, dünya petrol arzının beşte birinin kontrolünü İran’a bırakmış olacağı uyarısında bulunuyor. Bu senaryoda petrolün varil fiyatının 90 doların üzerinde seyretmesi bekleniyor.
Daha kötü bir senaryo ise Trump'ın İran'ın enerji altyapısını bombalama tehdidini gerçekleştirmesi. Uzmanlar, böyle bir hamlenin küresel enerji ticaretini tamamen çökertebileceği ve fiyatları tarihte görülmemiş seviyelere çıkarabileceği konusunda uyarıyor.