Polonya'dan 5 kat daha büyük ama hiçbir ülke istemiyor

Batı Antarktika'da yer alan 1,6 milyon kilometrekarelik Marie Byrd Toprakları, hiçbir devletin resmi hak iddia etmediği Yeryüzü'ndeki en büyük sahipsiz alan olma özelliğini sürdürüyor. İran ve Moğolistan'dan daha büyük olan bu devasa buz kütlesi, buzun altına gizlenmiş 138 volkanik sıcak nokta ve jeotermal ısı akışıyla küresel iklim dengelerini doğrudan etkiliyor.

BUZUN ALTINDAKİ 138 SICAK NOKTA NEYİ DEĞİŞTİRDİ?

Bölgede yürütülen uluslararası araştırmalarda, buz tabakasının altındaki jeotermal ısı akışının önceden tahmin edilenden yüzde 50 daha yüksek olduğu belirlendi. Yerin 1200 kilometre derinliğindeki bir manto plümununa bağlı en az 138 volkanik sıcak noktanın varlığı saptandı. Bu devasa volkanik ısı kaynağının, Thwaites Buzulu'nu tabandan yılda 15 santimetre hızla erittiği ve deniz seviyesindeki yükselme tahminlerini baştan aşağı değiştirdiği kaydedildi.

BÜYÜK GÜÇLER SAHİPSİZ KARADA NASIL BİR REKABETE GİRDİ?

1959 Antarktika Antlaşması yeni egemenlik iddialarını engellese de dev devletler stratejik veri toplama yarışına hız verdi. Çin bölgeye su altı insansız araç üssü kuracağını ilan ederken, Amerika Birleşik Devletleri Antarktika bütçesini beş katına çıkardı. Birleşmiş Milletler verilerine göre küresel iklim modellerinin yüzde 37'si bu bölgeden sağlanan verilere dayanıyor ve elde edilen verilerin yıllık ekonomik değeri 60 milyar doları aşıyor.

AŞIRI İKLİM ŞARTLARI ÇALIŞMALARI NASIL ETKİLİYOR?

Eksi 80 dereceye kadar düşen dondurucu soğuklar ve saatte 100 kilometreye ulaşan fırtınalar, insanlı araştırma faaliyetlerini son derece zorlaştırıyor. Yılın en az sekiz ayını tam izolasyon altında geçiren bölgede, verilerin toplanması için rüzgar ve güneş enerjisiyle çalışan otomatik sensörler kullanılıyor. Herhangi bir devlete ait olmayan bu devasa kara parçası, sembolik mikro ulus projelerinin ve bağımsız araştırmaların odak noktası olmaya devam ediyor.