Psikologlara göre anne ve babaların yaptığı bu davranış çocuklara zarar veriyor
Psikologlara göre çocukların yaşadıkları her zorluğa anında müdahale etmek yerine, yaşlarına uygun sorumluluklar almalarına ve çözüm üretmelerine fırsat tanımak, özgüven ve psikolojik dayanıklılık gelişiminde önemli rol oynuyor.
Çocuklarının karşılaştığı her sorunu çözmeye çalışan ebeveynler, iyi niyetle hareket etseler de uzun vadede çocuklarının psikolojik dayanıklılığını olumsuz etkileyebilir. Uzmanlara göre, çocukların yaşlarına uygun sorumluluklar üstlenmesi ve karşılaştıkları sorunlarla baş etmeyi öğrenmesi, özgüven ve bağımsızlık gelişimi açısından büyük önem taşıyor.
SORUNLARI ÇOCUKLARIN YERİNE ÇÖZMEYİN
Psikiyatrist Daniel Amen'e göre ebeveynlerin en sık yaptığı hatalardan biri, çocukların kendi başlarına yapabilecekleri işleri onların yerine üstlenmesi. Okul projelerini ebeveynlerin hazırlaması, çocuk üzülmesin diye her isteğinin yerine getirilmesi ya da yaşadığı her sıkıntıya anında müdahale edilmesi, çocuğun problem çözme becerisini geliştirmesini engelleyebiliyor.
Uzmanlar, çocukların zaman zaman hata yapmasının, sonuçlarıyla yüzleşmesinin ve bu süreçten ders çıkarmasının sağlıklı gelişimin önemli bir parçası olduğunu belirtiyor.
DOĞAL SONUÇLARI DENEYİMLEMESİNE İZİN VERİN
Amen, kendi ebeveynlik yaklaşımını örnek göstererek çocukların yaşadıkları durumların doğal sonuçlarını deneyimlemelerinin önemli olduğunu ifade ediyor. Örneğin, evde unuttuğu ödevin okula götürülmemesi ya da hava soğuk olmasına rağmen ceket giymeyi reddeden çocuğa sonradan ceket ulaştırılmaması gibi durumların, çocukların sorumluluk bilinci kazanmasına katkı sağlayabileceğini söylüyor. Bu yaklaşımın amacı çocuğu cezalandırmak değil, seçimlerinin sonuçlarını güvenli sınırlar içinde deneyimlemesini sağlamak olarak değerlendiriliyor.
CAN SIKINTISI DA GELİŞİMİN BİR PARÇASI
Uzmanlara göre çocuk "Canım sıkılıyor" dediğinde onu hemen eğlendirmeye çalışmak yerine, kendi çözümünü üretmesine fırsat vermek daha faydalı olabilir. Böylece çocuk yaratıcılığını kullanmayı, alternatifler üretmeyi ve kendi başına zamanını değerlendirmeyi öğrenebilir.
Psikologlar, küçük yaşlardan itibaren karşılaşılan bu tür günlük zorlukların, ilerleyen yıllarda daha büyük sorunlarla başa çıkma becerisinin temelini oluşturduğunu vurguluyor.
ÖZGÜVEN, SORUN ÇÖZDÜKÇE GELİŞİYOR
Amen'e göre çocukların her sorununu üstlenen ebeveynler, farkında olmadan onların öz güven geliştirme fırsatını ellerinden alabiliyor. Çünkü bireyler, karşılaştıkları güçlükleri aşabildiklerini gördükçe kendilerine olan güvenlerini artırıyor.
Bu nedenle uzmanlar, ebeveynlerin çocuklarına rehberlik etmesini ancak çözümü tamamen üstlenmemesini öneriyor.
SEVGİ VE DESTEK, SINIRLARLA BİRLİKTE OLMALI
Çocuk psikoloğu Tova Klein ise psikolojik dayanıklılık kazandırmanın sert ve cezalandırıcı bir ebeveynlik anlayışı anlamına gelmediğinin altını çiziyor. Ona göre aşırı disiplin kadar, çocuğu her hayal kırıklığından korumaya çalışmak da sağlıklı bir yaklaşım değil.
Klein, ebeveynlerin çocuklarına hata yapabileceklerini hissettirmesi, ancak aynı zamanda her koşulda sevgi ve destek sunması gerektiğini belirtiyor. Böylece çocuk, başarısızlık yaşasa bile yanında güvenebileceği bir ailesi olduğunu bilerek yeni denemeler yapma cesareti kazanabiliyor.
SORUMLULUKLAR DAYANIKLILIĞI ARTIRIYOR
Uzmanlar, çocukların yaşlarına uygun ev işleri yapmasının, arkadaşlarına yardım etmesinin ve aile içinde sorumluluk üstlenmesinin de psikolojik gelişimi desteklediğini ifade ediyor. Bu tür görevler, hem sorumluluk duygusunu güçlendiriyor hem de çocukların kendi katkılarının değerli olduğunu hissetmelerine yardımcı oluyor.
Psikologlara göre, çocukları tüm zorluklardan korumak yerine, güvenli bir ortamda deneyim kazanmalarına fırsat tanımak; bağımsız, özgüvenli ve psikolojik olarak daha dayanıklı bireyler yetiştirmenin en etkili yollarından biri olarak öne çıkıyor.