Psikologlara göre sokakta ağır kanlı yürüyenlerin gizli bir kusuru var
Her gün yanınızdan geçip gidiyorlar ama iç dünyalarında bambaşka bir savaş veriyorlar. Psikoloji dünyasının yavaş yürüyen insanlar üzerinde yaptığı son araştırmalar, sokaktaki ağır kanlı adımların arkasında yatan ve kimsenin fark etmediği gizli bir kişilik kusurunu gün yüzüne çıkardı.
Ne kadar hızlı yürüyorsunuz? Bu sorunun cevabı, kişiliğiniz hakkında düşündüğünüzden daha fazlasını ortaya çıkarabilir.
Uzaktan bile kolayca tanıyabileceğiniz insanlar vardır. Çevrelerindeki koşuşturmaya aldırmadan kendi hızlarında ilerlerler. Sokakta, koridorlarda ya da süpermarkette… Yavaş ve sakin adımlarla yürür, sanki zaman hiç acele etmelerini gerektirmiyormuş gibi hareket ederler.
Yanlarından geçerken bazen sabırsızlanabiliriz, ancak yürüme hızının kişilik özellikleriyle bağlantılı olabileceğini pek düşünmeyiz. Oysa bilim insanları, insanların doğal yürüme temposu ile bazı kişilik özellikleri arasında ilişki bulunduğunu ortaya koyan çalışmalar yaptı.
Yavaş yürüyenlerin kişiliklerinde hangi özellikler öne çıkıyor?
2018'de psikologlar Yannick Stephan, Angelina R. Sutin, Gaëlle Bovier-Lapierre ve Antonio Terracciano, Social Psychological and Personality Science dergisinde bir çalışma yayımladı. Araştırmacılar, 5 farklı gruptan binlerce yetişkinin verilerini inceleyerek yürüme hızındaki değişimleri, Büyük Beşli kişilik modeli olarak bilinen kişilik özellikleriyle karşılaştırdı.
Kişilik psikolojisinde en yaygın kullanılan modellerden biri olan Büyük Beşli; dışadönüklük, açıklık, vicdanlılık, uyumluluk ve nevrotiklik olmak üzere 5 temel özelliğe dayanıyor.
Araştırmanın sonuçları, özellikle yüksek nevrotiklik ile düşük dışadönüklük, açıklık ve vicdanlılık düzeylerinin daha yavaş yürüme ve zaman içinde yürüme hızının daha fazla azalmasıyla ilişkili olduğunu gösterdi.
Nevrotiklik arttıkça yürüme hızı daha hızlı düşebiliyor
Nevrotiklik, kişinin kaygı, endişe ve diğer olumsuz duyguları daha yoğun yaşama eğilimini ifade ediyor.
Araştırmada nevrotiklik düzeyi yüksek olan yetişkinlerin, takip süreci boyunca yürüme hızlarında daha belirgin bir düşüş görüldü. Bu durum, kişinin psikolojik özellikleri ile fiziksel hareketliliği arasında bir bağlantı olabileceğine işaret ediyor.
Ancak burada önemli bir ayrım var: Araştırma, yavaş yürümenin doğrudan nevrotikliğe neden olduğunu ya da nevrotik kişilerin mutlaka yavaş yürüdüğünü göstermiyor. Söz konusu olan, iki özellik arasındaki istatistiksel ilişki.
Dışadönüklük de yürüme temposuyla bağlantılı
Dışadönüklük düzeyi yüksek olan kişilerin ise zaman içinde yürüme hızlarını daha fazla koruduğu görüldü. Buna karşılık daha düşük dışadönüklük, daha yavaş bir yürüme temposuyla ilişkilendirildi.
Araştırmacılara göre bu sonuç, kişilik özelliklerinin yalnızca sosyal davranışlarda değil, günlük fiziksel hareketlerde de kendini gösterebileceğini düşündürüyor.
Açıklık ve yürüme hızı arasındaki ilişki
Açıklık özelliği de yürüme hızındaki değişimlerle bağlantılı bulundu. Açıklık düzeyi daha yüksek olan kişilerin, takip süresi boyunca yürüme hızlarında daha küçük bir düşüş yaşadığı görüldü.
Bunun tersine, açıklık düzeyi daha düşük kişilerde yürüme hızının daha fazla yavaşlama eğiliminde olduğu belirlendi.
Başka bir araştırma da benzer sonuçlara ulaştı
Yürüme hızı ile kişilik arasındaki ilişkiyi inceleyen tek çalışma bu değil. 2013 yılında Antonio Terracciano ve Ulusal Yaşlanma Enstitüsü'ndeki meslektaşları, Baltimore Yaşlanma Boylamsal Çalışması'na katılan 642 kişinin verilerini inceleyerek PLOS ONE dergisinde bir araştırma yayımladı.
Araştırmacılar, katılımcıların farklı yürüme hızlarındaki oksijen tüketimini ölçtü ve elde edilen sonuçları Büyük Beşli kişilik özellikleriyle karşılaştırdı.
Sonuçlar, daha yüksek dışadönüklük, açıklık ve vicdanlılık düzeylerinin daha yüksek maksimum yürüme hızı ve fiziksel performansla ilişkili olduğunu gösterdi. Buna karşılık daha düşük vicdanlılık, daha düşük aerobik kapasite ve daha yavaş yürüme temposuyla bağlantılıydı.
Araştırmada ayrıca bazı kişilerin yürürken kat ettikleri mesafe başına daha fazla enerji harcadığı görüldü. Bu da yürüme performansının yalnızca kişinin ne kadar hızlı hareket ettiğini değil, hareketi ne kadar verimli gerçekleştirdiğini de içerdiğini ortaya koydu.
Dolayısıyla sokakta gördüğünüz ve her zaman diğerlerinden daha yavaş yürüyen bir kişinin temposu, yalnızca alışkanlıklarından ibaret olmayabilir. Araştırmalar, yürüme hızı ile kişilik özellikleri, fiziksel kapasite ve yaşla birlikte ortaya çıkan değişimler arasında çeşitli bağlantılar bulunduğunu gösteriyor.
Yine de tek başına yürüme hızına bakarak bir kişinin karakteri hakkında kesin bir sonuca varmak mümkün değil. Yaş, sağlık durumu, fiziksel kondisyon ve günlük yaşam alışkanlıkları da yürüme hızını önemli ölçüde etkileyebilir.